Vereniging

header
  • Auteur:

    Mabelle Abraham is werkzaam als business developer bij TheConcept.Bar. Zij houdt trends en ontwikkelingen op de financiele markt in de gaten om zo nieuwe kansen te identificeren en hier strategisch op in te spelen. Daarnaast heeft zij haar Master behaald in Communication Science aan de Universiteit Twente.

  • Bijgewerkt op: 19 augustus 2022
  • Leestijd: 16 minuten

Veel mensen zijn lid van bijvoorbeeld een sportvereniging, studentenvereniging of een buurtvereniging. Wanneer een ondernemer samen met anderen een wens of doel heeft waarbij er geen sprake is van winststreven, kan hij kiezen voor een vereniging als rechtsvorm. Maar wat is een vereniging? En waar moet een ondernemer op letten bij het oprichten van een vereniging?

Wat is een vereniging?

Een vereniging is een organisatie die maatschappelijke activiteiten organiseert om samen met de leden van de vereniging een wens of bepaald doel te bereiken. Zoals sporten, politieke belangen, muziek maken etc.

Een vereniging bestaat uit minimaal 2 leden. De leden nemen tijdens een algemene ledenvergadering beslissingen over de organisatie. Bijvoorbeeld over het wijzigen van statuten, het benoemen van het bestuur of het goedkeuren van de jaarrekening. Een ledenvergadering vindt minimaal één keer per jaar plaats. Op de ledenvergadering worden de leden van het bestuur benoemd.

In Nederland zijn mensen (met uitzondering van de Vereniging van Eigenaars bij appartementsrechten) nooit verplicht lid van een vereniging.

Een vereniging heeft geen aandeelhouders. Een vereniging komt op andere manieren aan geld voor activiteiten. Denk aan contributies van leden, inzamelingsacties, subsidies, erfenissen, donaties en eventueel inkomen uit een onderneming.

Een vereniging heeft niet het doel om winst te maken, maar mag wel winst maken met een onderneming. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van commerciële activiteiten. De voorwaarde is dan wel dat het geld wordt gebruikt voor maatschappelijke activiteiten (doel van de vereniging). De winst mag niet verdeeld worden onder de leden.

Soorten verenigingen

Er bestaan twee soorten verenigingen. We maken onderscheid tussen verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid en verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid.

Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid

Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid hebben dezelfde rechten en plichten als een burger. Ze kan het bijvoorbeeld een huis kopen, geld lenen en een erfenis ontvangen. Wanneer iemand met zijn vereniging subsidie wil ontvangen, moet hij vaak een vereniging hebben met volledige rechtsbevoegdheid.

Verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid

Bij verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid zijn de bestuurders privé aansprakelijk voor eventuele schulden. Een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid kan worden opgericht zonder notaris en hebben dan ook geen notariële akte.

Vereniging oprichten

vereniging wilt oprichten illustratie

Wanneer iemand een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid wil oprichten, moet hij eerst langs de notaris. De notaris stelt dan de notariële akte op met daarin de statuten. De notaris schrijft de vereniging in bij de KvK. De vereniging komt dan in het Handelsregister te staan. Alle bestuurders van de vereniging komen in het Handelsregister te staan. Wanneer de vereniging niet is ingeschreven in het Handelsregister, zijn de bestuursleden naast de vereniging medeaansprakelijk.

Bij het oprichten van de vereniging moeten ook de uiteindelijk belanghebbenden (UBO’s) worden ingeschreven. Dit moet in het UBO-register bij KvK.

Kosten

Voor het oprichten van een vereniging is er geen minimaal startkapitaal nodig. De tarieven voor de oprichting van de vereniging verschillen per notaris. Gemiddeld kost dit tussen de €400,- en €800,-. Bij de KvK betaalt de ondernemer eenmalig €51,30 om zijn vereniging in te schrijven.

Ook zijn er kosten voor het bijhouden van de boekhouding. Een vereniging die winst maakt, moet bij een bepaalde omzet de jaarrekening deponeren. De jaarlijkse kosten voor de boekhouding liggen gemiddeld tussen de €600,- tot €1.800,-. Met een boekhoudprogramma kan de ondernemer dit makkelijk zelf en bespaart hij deze kosten.

illustratie boekhouding

Boekhoudprogramma vergelijken?

Op zoek naar de mogelijkheden om efficiënter te werken door middel van een boekhoudprogramma? Vergelijk alle pakketten.

Verenigingsplan schrijven

Bij het oprichten van een vereniging is het handig om een verenigingsplan te schrijven. In het verenigingsplan staat de naam, de doelstelling, de middelen, het bestuur, de financiën en gegevens zoals adres e.d. van de vereniging.

Statuten

Regels voor een vereniging worden vastgelegd in de statuten. De statuten moeten door het gehele bestuur worden goedgekeurd. In de statuten staat onder andere:

Wanneer statuten gewijzigd willen worden, is een bezoek aan de notaris vereist.

Let op!!! Er zijn vaak verplichte statuten bij het oprichten van een vereniging die zich aansluit bij een koepel.

Huishoudelijk reglement

Het huishoudelijk reglement is een toevoeging op de statuten. In het huishoudelijk reglement staan regels, afspraken en richtlijnen die op korte termijn ook weer gewijzigd kunnen worden.

In de statuten staan alleen regels die minstens vijf jaar blijven gelden. Alle overige zaken worden in het huishoudelijk reglement vastgelegd. Hier vallen dus de afspraken, regels en richtlijnen onder die mogelijk op korte termijn gewijzigd kunnen worden. Wanneer deze afspraken in de statuten zouden staan, moet het bestuur voor elke wijziging naar de notaris. Dat kost tijd en geld. Dit geldt alleen voor een vereniging die is opgericht bij notariële akte.

Aansprakelijkheid

Een bestuurder van een vereniging is in principe niet aansprakelijk voor de schulden die gemaakt worden door de vereniging. Deze rechtsvorm heeft namelijk een volledige rechtsbevoegdheid. Het bestuur is dus niet aansprakelijk, maar de onderneming. Toch zijn er ook verenigingen die niet zijn opgericht via de notariële akte en dus een beperkte rechtsbevoegdheid hebben.

Volledige rechtsbevoegdheid

Aansprakelijkheid illustratie

Een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid is een rechtspersoon. Dit betekent dat een bestuurder niet aansprakelijk is voor de schulden van de vereniging, maar dat de vereniging zelf aansprakelijk is. Er gelden wel een aantal uitzonderingen. Bestuurders zijn bijvoorbeeld wel aansprakelijk bij wanbestuur of als de vereniging nog niet is ingeschreven in het Handelsregister van de KvK. Ook afgetreden bestuurders die nog in het Handelsregister staan, kunnen daardoor ook aansprakelijk gesteld worden voor eventuele schulden. Daarom moeten bestuurswisselingen binnen 8 dagen door worden gegeven aan KvK.

Beperkte rechtsbevoegdheid

Bij een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid zijn bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor schulden en verplichtingen als de vereniging niet is ingeschreven bij de KvK. De aansprakelijkheid kan beperkt worden door de vereniging in te schrijven in het handelsregister. Hiermee wordt de hoofdelijke aansprakelijkheid van de bestuurders beperkt.

Tekenbevoegdheid

Iedereen in het bestuur is tekenbevoegd. Alle bestuurders mogen namens de vereniging contracten tekenen of bepaalde rechtshandelingen uitvoeren. Wie dat wel en niet mag, staat in de statuten vermeld.

Het is ook mogelijk dat het bestuur iemand anders een volmacht geeft. Dit is een verklaring waarin staat dat de gevolmachtigde namens de vereniging mag handelen. Het is verstandig dat deze persoon wordt ingeschreven in het Handelsregister. Het is niet verplicht om een gevolmachtigde in te schrijven, maar wel handig voor zakenrelaties. Zo weten zij zeker wie er mag handelen namens de vereniging.

Belastingen

cv illustratie

Een vereniging zonder onderneming betaalt geen belasting. Wanneer een vereniging wel structureel commerciële activiteiten uitvoert, moet er vennootschapsbelasting over de winst betaald worden. Er kan gebruik worden gemaakt van aftrekposten voor vennootschapsbelasting.

Het hangt van de situatie af of de vereniging btw moet inhouden en afdragen aan de Belastingdienst.

Aanpassen of beëindigen

Voor het beëindigen van een vereniging, moeten leden tijdens de algemene vergadering eerst de rechtspersoon ontbinden. Dit is een besluit dat vooraf op de agenda moet worden gezet om geldig te zijn. Daarvoor is er een meerderheid van twee derde van de uitgebrachte stemmen nodig, tenzij er in de statuten iets anders staat.

Een ontbonden rechtspersoon stopt niet direct met bestaan. De rechtspersoon is pas helemaal opgeheven indien alle schulden en uitkeringen betaald zijn. Mocht er dan nog geld overblijven, dan staat in de statuten waar het geld naartoe gaat.

Wijziging in bestuur

Het wijzigen van het bestuur kan gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de financiering, bankrekening, verzekeringen, pensioenfonds of vergunningen van de gemeente. Voor de stappen die genomen moeten worden bij het wijzigen van bestuursleden, kan de website van de desbetreffende financiële instelling worden geraadpleegd.

Verschil vereniging en stichting

VerenigingStichting
Inschrijving KvKBij het oprichten van een vereniging is inschrijven bij de KvK niet verplicht.Bij het oprichten van een stichting is inschrijven bij de KvK verplicht.
LedenDe vereniging heeft wel leden.Een stichting heeft geen leden.
BestuurHet bestuur van een vereniging wordt uit leden gekozen (bestuursleden) en legt verantwoording af aan de rest van de leden bij de algemene ledenvergadering.Het bestuur van de stichting kiezen de bestuurders zelf.
StatutenHet bestuur van een vereniging kan statuten niet wijzigen. Een wijziging doorvoeren is alleen mogelijk met een algemene ledenvergadering.Het bestuur van een stichting mag wijzigingen doorvoeren in de statuten.
GeldmiddelenDe inkomstenbron van een vereniging is in de vorm van contributie van leden. Daarnaast ontvangen zij geld dankzij donaties, subsidies en schenkingen.Een stichting ontvangt alleen geld door middel van donaties, subsidies, schenkingen, erfenissen etc.
OntbindingEen vereniging kan alleen worden ontbonden door de algemene ledenvergadering.Het bestuur van een stichting kan besluiten dat de stichting ontbonden wordt.

Voor- en nadelen

De rechtsvorm vereniging kent een aantal voordelen en een aantal nadelen.

Voordelen

  • Er is geen startkapitaal vereist voor het oprichten van een vereniging.
  • Het is mogelijk om personeel aan te nemen.
  • Een vereniging zonder onderneming hoeft geen belasting te betalen.
  • Wanneer iemand kiest voor een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid, is diegene beperkt aansprakelijk met zijn privévermogen.
  • Iemand kan een wens uit laten komen of een bepaald doel bereiken

Nadelen

  • Een lid is niet verzekerd voor de sociale verzekeringen.
  • Wanneer er wordt gekozen voor een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid, is de bestuurder met zijn privévermogen aansprakelijk.
  • Het doel van de vereniging is niet winst maken.

Veelgestelde vragen

Is een vereniging een rechtspersoon?

Ja, een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid is een rechtspersoon. De bestuurder is niet aansprakelijk voor schulden van de vereniging. Er zijn wel een aantal uitzonderingen. Bestuurders zijn namelijk wel aansprakelijk bij wanbestuur of wanneer de stichting nog niet is ingeschreven bij de KVK.

Mag een vereniging winst maken?

Een stichting mag wel winst maken met een onderneming. De voorwaarde is dan wel dat de winst gebruikt wordt voor de maatschappelijke activiteiten van de vereniging. De winst mag niet onder de leden verdeeld worden.

Wat zijn statuten van een vereniging?

Statuten zijn de basis voor een vereniging. Hierin staan de regels en afspraken van de rechtspersoon. In de statuten van een vereniging staat bijvoorbeeld hoe de bestuurders worden gekozen. De statuten moeten door het gehele bestuur worden goedgekeurd. Voor het wijzigen van de statuten, is een bezoek aan de notaris vereist.