Eenmanszaak

header eenmanszaak
  • Auteur:

    Mabelle Abraham is werkzaam als business developer bij TheConcept.Bar. Zij houdt trends en ontwikkelingen op de financiele markt in de gaten om zo nieuwe kansen te identificeren en hier strategisch op in te spelen. Daarnaast heeft zij haar Master behaald in Communication Science aan de Universiteit Twente.

  • Bijgewerkt op: 16 september 2022
  • Leestijd: 6 minuten

Bij het starten van een nieuw bedrijf kiest de ondernemer een rechtsvorm. Een rechtsvorm is de juridische vorm van de onderneming. De meeste zzp’ers kiezen ervoor om een eenmanszaak te starten. Het aantal eenmanszaken in Nederland neemt dan ook behoorlijk toe. Maar wat is een eenmanszaak? Hoe gaat het oprichten van een eenmanszaak? En hoe zit het met de aansprakelijkheid bij een eenmanszaak?

Wat is een eenmanszaak?

Een eenmanszaak is een rechtsvorm waarbij er maar één persoon verantwoordelijk is voor het bedrijf. Het is een economische activiteit van een natuurlijk persoon die de onderneming drijft. Er is dus maar één eigenaar. Bij een eenmanszaak is de eigenaar privé aansprakelijk voor zakelijke schulden. Een ondernemer kan maximaal één eenmanszaak oprichten. Wel kan een eenmanszaak meerdere handelsnamen hebben en kunnen activiteiten en vestingen verschillen.

Het is voor zelfstandig ondernemers wettelijk verplicht om de administratie voor hun eenmanszaak bij te houden. De boekhouding is een belangrijk onderdeel daarvan. Daarin staan alle gegevens voor de belastingaangiften. Daarnaast moet de administratie aan een aantal eisen voldoen.

Oprichten

Wanneer een ondernemer een eenmanszaak wil oprichten, moet hij zijn onderneming inschrijven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK). Vaak hoeft de ondernemer zich dan niet nog apart in te schrijven bij de Belastingdienst. Dit gebeurt automatisch. De Belastingdienst bepaalt vervolgens of de ondernemer ook ondernemer voor de omzetbelasting is. In dat geval ontvangt hij een btw-identificatienummer en moet hij periodiek btw-aangifte doen.

De kosten voor het inschrijven van de onderneming bij de KvK zijn eenmalig €50,-. Naast de kosten voor de inschrijving bij de KvK zijn er ook andere zakelijke kosten. Denk hierbij aan het openen van een zakelijke rekening, de aanschaf van een boekhoudprogramma of het inschakelen van een boekhouder.

Aansprakelijkheid

Een eenmanszaak is geen rechtspersoon en heeft dus geen afgescheiden vermogen. Dit betekent dat de ondernemer verantwoordelijk is voor alles in zijn eenmanszaak en dus met zijn eigen geld aansprakelijk is voor de financiën of eventuele schulden. Schuldeisers van een eenmanszaak kunnen dus aanspraak maken op het privébezit van de eigenaar. Als het bedrijf failliet gaat, is de ondernemer ook failliet. Wanneer de ondernemer ook in gemeenschap van goederen getrouwd is, is ook de partner van de eigenaar financieel aansprakelijk voor de schulden. Met huwelijkse voorwaarden kan dit voorkomen worden.

Tekenbevoegdheid

De eigenaar van een eenmanszaak is altijd volledig tekenbevoegd. De eigenaar mag namelijk namens het bedrijf contracten tekenen of bepaalde rechtshandelingen uitvoeren. Bijvoorbeeld wijzigingen in het Handelsregister doorgeven. Wel kan de eigenaar van een eenmanszaak iemand anders een volmacht geven. Dit is een verklaring waarin staat dat de gevolmachtigde namens het bedrijf mag handelen. Het is niet verplicht, maar het is wel verstandig dat deze persoon wordt ingeschreven in het Handelsregister. Zo weten bijvoorbeeld zakenpartners wie er mag handelen namens het bedrijf.

Belastingen

De ondernemer betaalt over de winst uit zijn eenmanszaak inkomstenbelasting. Wanneer de Belastingdienst de ondernemer als ondernemer voor de inkomstenbelasting ziet, heeft de ondernemer recht op mkb-winstvrijstelling. Als de ondernemer daarnaast ook nog voldoet aan het urencriterium, heeft hij recht op meer belastingvoordeel. Bijvoorbeeld de zelfstandigenaftrek en de oudedagsreserve. Starters kunnen de eerste 3 jaar ook nog gebruikmaken van de startersaftrek.

Wanneer iemand ondernemer is voor de btw, moet diegene over zijn omzet btw betalen. Als een ondernemer een omzet heeft van maximaal €20.000 per jaar, kan hij gebruikmaken van de kleineondernemersregeling (KOR). Diegene hoeft dan geen btw te rekenen.

icon zakelijke rekening

Zakelijk en privé gescheiden houden?

Open een zakelijke rekening! Onderneming.nl biedt een overzicht van de beste zakelijke rekeningen om de juiste keuze te maken.

Eenmanszaak aanpassen of beëindigen

Het is voor een ondernemer altijd mogelijk om zijn rechtsvorm aan te passen. Zo kan een ondernemer de eenmanszaak omzetten naar een bv. Bij een bv is de ondernemer namelijk niet meer privé aansprakelijk. Dit kan er op lange termijn voor zorgen dat een bv aantrekkelijk wordt voor de ondernemer. Een rechtsvorm aanpassen gaat altijd via de notaris. Andere wijzigingen zoals de Handelsnaam of adres kan via de KvK worden doorgegeven.

Wanneer een ondernemer stopt met zijn eenmanszaak moet hij zijn zaak uitschrijven bij de KvK. Ook moet de ondernemer fiscaal afrekenen met de Belastingdienst. Wanneer een bedrijf in de loop der tijd meer waard is geworden, betaalt de ondernemer daar stakingswinst over. Wanneer de ondernemer ook een fiscale oudedagsreserve heeft opgebouwd, moet hij daar ook over afrekenen.

Personeel

illustratie personeel eenmanszaak

Met een eenmanszaak kan de ondernemer personeel aannemen. De naam eenmanszaak zegt namelijk iets over de rechtsvorm en niet over het aantal personen dat bij het bedrijf werkt. Er geldt geen maximumaantal werknemers die een ondernemer mag aannemen.

Voor het personeel betaalt de ondernemer loonheffingen en sociale zekerheid premies.

Wanneer een ondernemer voor het eerst personeel aanneemt, moet hij zich als werkgever registreren. Dit moet hij doen bij de Belastingdienst en de KVK.

Verschil bv en eenmanszaak

BVEenmanszaak
OprichtingVoor het starten van een besloten vennootschap (BV) is er een notaris nodig. Een notaris kan best prijzig zijn. Voor maatwerk bij een lokale notaris betalen startende ondernemers al snel ruim duizenden euro’s.Voor het starten van een eenmanszaak is alleen een bezoek aan de KvK nodig.
BestuurEen bv heeft een bestuur. Deze kan uit één eigenaar bestaan, maar ook uit meerdere personen.Een eenmanszaak heeft één eigenaar
SalarisEen directeur van een bv, met een aanmerkelijk belang (meer dan vijf procent) van de aandelen, moet minimaal een DGA-salaris verdienenBij een eenmanszaak is de uiteindelijke winst het verplichte salaris.
EigendomHet eigendom van een bv is geregeld via aandelen.Een eenmanszaak heeft één eigenaar. De winst die het bedrijf maakt is voor de eigenaar.
AansprakelijkheidEen bv is een rechtspersoon en daarmee zelf aansprakelijk, de eigenaren niet. Een bv is daarom aantrekkelijk voor bedrijven met hoge investeringen en risico’s.Bij een eenmanszaak is de eigenaar volledig (privé) aansprakelijk voor het bedrijf.
BelastingVoor bedrijven met een hoge winst is een bv voordeliger vanwege een laag belastingtarief (de vennootschapsbelasting).Voor bedrijven met een lage winst is een eenmanszaak voordeliger vanwege de fiscale voordelen als aftrekposten: voornamelijk de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en de MKB Winstvrijstelling.

Eenmanszaak omzetten naar bv

Een ondernemer kan van een eenmanszaak een bv maken. Na de omzetting is niet de ondernemer maar de bv verantwoordelijk voor het bedrijf. De bv is dan ook aansprakelijk voor de financiën en eventuele schulden. Om deze reden biedt een bv meer bescherming dan een eenmanszaak. Een tweede belangrijke reden om een eenmanszaak om te zetten naar een bv is wegens fiscale redenen. Wanneer een ondernemer veel winst gaat maken, is hij voordeliger uit met een bv door fiscale voordelen.

Ook kan een ondernemer met zijn eenmanszaak opgaan in een personenvennootschap, zoals een vof of maatschap. Het wijzigen van de rechtsvorm moet via de notaris worden gedaan.

Voor- en nadelen

Een eenmanszaak kent een aantal voordelen en een aantal nadelen:

Voordelen

  • Het oprichten van een eenmanszaak kan snel en eenvoudig.
  • In veel gevallen heeft een ondernemer recht op belastingvoordeel, zoals de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling.
  • Er is geen businesspartner nodig. De ondernemer kan dus zelf alles beslissen.
  • Er is geen verplicht minimumkapitaal.
  • Eenvoudig en goedkoop starten.
  • De boekhouding is relatief eenvoudig. Er is geen boekhouder of accountant nodig.

Nadelen

  • Wanneer het bedrijf schulden heeft, is de ondernemer met zijn privévermogen aansprakelijk.
  • Alle inkomsten van de onderneming worden belast in de personenbelasting van de ondernemer.
  • De ondernemer draagt zelf alle financiële risico’s.

Veelgestelde vragen

Wie kan een eenmanszaak beginnen?

Iedereen kan in principe een eenmanszaak oprichten. Alleen ondernemers die al een eenmanszaak hebben, kunnen niet nog een eenmanszaak oprichten. Dan moet er gekozen worden voor een andere rechtsvorm. Verder mag iedereen een eenmanszaak starten. Sterker nog, het is een van de meest gekozen rechtsvormen. Wel is het belangrijk dat de persoon geschikt is voor het ondernemerschap. Hiervoor kan iemand de ondernemerscheck doen op de website van de Belastingdienst.

Is een eenmanszaak een bedrijf?

Een eenmanszaak is een bedrijf waarbij er maar 1 persoon aansprakelijk is voor alle handelingen van het bedrijf. Een bedrijf met één eigenaar dus.

Waarom kiezen voor een eenmanszaak?

De grootste voordelen van het oprichten van een eenmanszaak: het oprichten is gemakkelijk en de kosten zijn laag. Verder is er geen verplicht minimumkapitaal, een eenvoudige administratie en heeft de ondernemer recht op belastingvoordeel.

Is een eenmanszaak een rechtspersoon?

Een eenmanszaak is geen rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid. De ondernemer van een eenmanszaak is een natuurlijk persoon. Dit betekent dat er geen scheiding is tussen privé- en bedrijfsvermogen. Wanneer een ondernemer een eenmanszaak heeft, is hij dus privé aansprakelijk voor alle schulden van zijn onderneming. Wanneer zijn onderneming failliet is, is hij zelf ook failliet.