Wet DBA: wat verandert er in 2025?

Milou Ros

Milou Ros is werkzaam als financieel tekstschrijver. Zij schrijft teksten voor verschillende websites in de financiële dienstverlening en heeft een Bachelor Journalistiek van Hogeschool Windesheim te Zwolle behaald.

Leestijd 3 minuten 18 december 2024

Het komt weleens voor dat zzp’ers als werknemer door hun opdrachtgever worden behandeld. Dit wordt schijnzelfstandigheid genoemd. Om dit tegen te gaan, is de Wet DBA in het leven geroepen. Maar deze wet wordt niet gehandhaafd en is niet streng genoeg. Daar komt vanaf 2025 verandering in. In deze blog leggen we uit wat er allemaal verandert voor de Wet DBA.

Wat is de Wet DBA?

De Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) is de opvolger van de Wet VAR (verklaring arbeidsrelatie). Deze wet is in het leven geroepen om schijnzelfstandigheid onder ondernemers te voorkomen, het zelfstandig ondernemerschap te beschermen en om te voorkomen dat werknemers gedwongen als zzp’er aan de slag moeten.

De wet zorgt ervoor dat ondernemers en opdrachtgevers samen hun werkrelatie beoordelen. Jullie moeten samen vaststellen of het gaat om werk in loondienst of om een opdracht als ondernemer. Dit om te voorkomen dat opdrachtgevers misbruik maken van zzp’ers door hen te behandelen als werknemer zonder de bijkomende voorwaarden te leveren, zoals werknemersverzekeringen.

Zzp’ers kunnen op dit moment een modelovereenkomst gebruiken om de arbeidsrelatie te verduidelijken. In zo’n overeenkomst staan regels en afspraken en als beide partijen zich daaraan houden, voorkomen jullie dat er sprake is van schijnzelfstandigheid.

Er bestaan verschillende modelovereenkomsten. Samen met jouw opdrachtgever bepaal je welke overeenkomst het beste past bij de situatie. Let er bovendien op dat modelovereenkomsten niet eeuwig gelden. De Belastingdienst vermeldt hoelang de overeenkomst geldig is. Zodra de datum is verstreken, moeten de opdrachtgever en jij een nieuwe overeenkomst aangaan.

Wet DBA wordt vanaf 2025 gehandhaafd

Op dit moment wordt de DBA-wet niet gehandhaafd. Er wordt dus niet gecontroleerd of ondernemers en opdrachtgevers zich aan de regels houden. Dit wordt ook wel het handhavingsmoratorium van de Wet DBA genoemd.

Vanaf 2025 komt daar verandering in. De Wet DBA wordt vanaf 1 januari 2025 gehandhaafd. Er kunnen dan gevolgen zitten aan het niet naleven van de wetgeving. Als de Belastingdienst tijdens een bedrijfsbezoek constateert dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, wordt er in het eerste jaar niet meteen een boete opgelegd. Het bedrijf krijgt dan de kans zijn bedrijfsvoering te veranderen. Is de bedrijfsvoering bij een tweede controle nog steeds niet in orde? Dan kan er een naheffing worden opgelegd.

Strengere regels met nieuwe wet VBAR

De overheid is bovendien van plan om de wet na 2025 aan te passen. Er moeten duidelijkere en strengere regels komen waaraan zzp’ers en opdrachtgevers zich moeten houden. Dit wordt vastgelegd in de Wet VBAR (verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden). Het wetsvoorstel ziet er als volgt uit:

• De overheid wil dat de regels over wanneer een werkende onder gezag van de werkgever valt verduidelijken. Zo moet verder worden uitgewerkt wat ‘gezag’ inhoudt, zoals:
  • Houdt de werkgever toezicht? Geeft de werkgever aanwijzingen over hoe het werk moet worden gedaan?
  • Maken de werkende en het werk onderdeel uit van de organisatie?
  • Is het logisch dat iemand niet als werknemer met een arbeidsovereenkomst werkt, bijvoorbeeld omdat diegene voor eigen rekening en risico werkt?
• Ze willen wettelijk vastleggen dat er bij een uurtarief onder ongeveer € 33,00 vermoeden bestaat van een arbeidsovereenkomst. Het exacte bedrag moet nog worden bepaald.

De bovengenoemde regels staan nog niet definitief vast. Er moet nog een advies van de Raad van State komen en de Eerste en Tweede Kamer moeten er nog over stemmen. De punten kunnen dus nog worden aangepast en/of aangescherpt. De Wet VBAR zal op z’n vroegst op 1 januari 2026 worden ingevoerd.