Ziekteverzuim blijft hoog: vooral zorgsector en kleine bedrijven zien stijging
Het ziekteverzuim onder Nederlandse werknemers kwam in het eerste kwartaal van 2026 uit op 5,8 procent. Daarmee blijft het niveau gelijk aan een jaar eerder, maar ligt het nog altijd ruim boven het gemiddelde van 5,0 procent over de afgelopen dertig jaar. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Voor werkgevers betekent dit dat van elke duizend werkdagen er gemiddeld 58 verloren gingen door ziekte. Voor ondernemers onderstrepen de cijfers het belang van een actief verzuimbeleid. Zeker in sectoren waar personeel schaars is, kunnen langdurige uitval en oplopende werkdruk leiden tot extra kosten, lagere productiviteit en verdere druk op bestaande teams.
Het CBS vergelijkt de verzuimcijfers met dezelfde periode een jaar eerder. Dat komt omdat ziekmeldingen vaak seizoensgebonden zijn. In de winter hebben werknemers bijvoorbeeld vaker last van griepverschijnselen dan in de zomer.
Verzuim stijgt bij kleine bedrijven, griep grootste oorzaak
Bij bedrijven met minder dan 10 werknemers nam het ziekteverzuim toe. In deze categorie steeg het percentage van 2,6 naar 2,8 procent. Ondanks de stijging ligt het verzuim bij kleine ondernemingen nog altijd lager dan bij middelgrote en grote organisaties.
Bij bedrijven met 10 tot 100 werknemers bleef het verzuim stabiel op 5,0 procent. Grote werkgevers met meer dan 100 werknemers noteerden opnieuw een verzuimpercentage van 6,8 procent.
Volgens het CBS waren griep, verkoudheid en andere virusinfecties in 2025 veruit de belangrijkste oorzaak van ziekteverzuim (54,8 procent). Ruim de helft van de werknemers die zich ziek meldden, gaf aan dat deze klachten de directe aanleiding waren.
Psychische klachten, waaronder stress, overspannenheid en burn-out, stonden op de tweede plaats. Bijna 9 procent van de verzuimende werknemers noemde mentale klachten als belangrijkste reden voor afwezigheid.
Zorgsector blijft uitschieter
De gezondheids- en welzijnszorg kent opnieuw het hoogste ziekteverzuim van alle bedrijfstakken. In het eerste kwartaal lag het verzuimpercentage op 8,2 procent, iets hoger dan een jaar eerder. Binnen de sector zijn vooral de verpleging, verzorging en thuiszorg kwetsbaar. Daar liep het verzuim op tot bijna 10 procent.
Het ziekteverzuim binnen het sociaal werk nam toe van 7,7 procent naar 8,3 procent. Ook in de gehandicaptenzorg, kinderopvang, jeugdzorg en onder huisartsen stegen de verzuimcijfers.
In de overige dienstverlening, zoals kappers en wasserijen, nam het ziekteverzuim het sterkst toe: van 4,7 procent naar 5,2 procent. Het ziekteverzuim was met 3,6 procent het laagst in de sectoren landbouw, bosbouw en visserij. Ook in de horeca en specialistische zakelijke diensteverlening was het ziekteverzuim relatief laag (3,7 procent).
Werkdruk vaakst genoemd bij werkgerelateerd verzuim
Over heel 2025 bedroeg het ziekteverzuim 5,4 procent. Dat is hoger dan een jaar eerder. Daarmee kwam een einde aan een periode waarin het verzuim jarenlang daalde. Bijna een kwart van de werknemers die in 2025 verzuimden, gaf aan dat hun ziekte geheel of gedeeltelijk werkgerelateerd was.
Werkdruk wordt daarbij het vaakst genoemd als oorzaak (28 procent). Ook besmetting op de werkvloer (14 procent) en lichamelijk te zwaar werk (11 procent) worden genoemd. Dat blijkt uit cijfers van de jaarlijkse Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van het CBS en onderzoeksorganisatie TNO.
Vooral in de zorg, het onderwijs en de sector vervoer en opslag ligt het aandeel werkgerelateerd verzuim bovengemiddeld hoog. In de landbouw, bosbouw en visserij is dit het laagst.
Ziekteverzuim onder zzp’ers
Uit de meest recente Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) van het CBS en TNO blijkt dat het ziekteverzuim onder zzp’ers in 2025 uitkwam op 3,9 procent. Onder zelfstandigen met personeel lag het verzuim met 2,9 procent iets lager.
Hoewel zelfstandigen zich niet ziekmelden zoals werknemers in loondienst, heeft ziekte wel degelijk impact op hun werk. Bijna 40 procent van de ondernemers gaf aan in de afgelopen 12 maanden wel eens niet of minder uren te hebben gewerkt vanwege ziekte of andere gezondheidsklachten. Gemiddeld ging het daarbij om 6 verloren werkdagen per jaar.
Net als bij werknemers is griep of verkoudheid de meest genoemde oorzaak van uitval. Toch spelen ook langdurige klachten een rol, zoals stress of andere gezondheidsproblemen. Opvallend is dat bijna één op de vijf ondernemers die te maken had met ziekteverzuim, aangeeft dat de klachten (gedeeltelijk) werkgerelateerd zijn. Denk daarbij onder meer aan werkdruk, fysieke belasting of langdurige stress.