Arbeidsproductiviteit in transportsector laatste 10 jaar gestagneerd
De ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit in de Nederlandse transportsector is tussen 2014 en 2024 zo sterk vertraagd dat deze daalde. Dat meldt het Centraal Bureau voor Statistiek. Hoewel de arbeidsproductiviteit in de transportsector stagneert, doet Nederland het wel nog steeds beter dan vergelijkbare landen.
In de jaren voor de onderzochte periode steeg de arbeidsproductiviteit in de transportsector juist harder dan in de gehele Nederlandse economie. Onder de transportsector vallen onder meer koeriers, de luchtvaart en de binnenvaart.
2014 vormt in het onderzoek het 100-punt. De productiviteit in de transportsector bereikte dit punt vanaf 64,9 in 1995, terwijl de algehele arbeidsproductiviteit in 1995 op 79,8 lag. Maar waar de productiviteit in heel Nederland na 2014 door is blijven stijgen, is deze in de transportsector over de gehele linie gedaald.
Arbeidsproductiviteit is de toegevoegde waarde per gewerkt uur. De ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit is een belangrijke indicator voor de welvaart, vooral op de lange termijn.
Luchtvaart nog niet hersteld na coronacrisis
De arbeidsproductiviteit van de transportsector daalde in de periode 2014 – 2019. Het gaat om een daling van -0,4 procent per jaar. Alleen de productiviteit in de luchtvaart groeide (+0,2 procentpunt). Branches die voor 2014 juist positief bijdroegen aan de groei van de arbeidsproductiviteits in de transportsector leverden nu een negatieve bijdrage. Het gaat om post en koeriers (-0,5 procentpunt), vervoer over land (-0,1 procentpunt) en opslag, dienstverlening voor vervoer (-0,5 procentpunt).
In de coronaperiode en daarna is de situatie anders. Tussen 2020 en 2024 was de gemiddelde jaarlijkse arbeidsproductiviteit juist in alle sectoren behalve de luchtvaart positief. Waar het arbeidsvolume in de sector inmiddels boven het niveau van voor de pandemie ligt, is de toegevoegde waarde nog niet hersteld.
Productiviteit beïnvloed door verschillende factoren
Dat de arbeidsproductiviteit in de transportsector is gestagneerd, kan volgens het CBS op verschillende manieren worden verklaard. Het onderzoeksbureau geeft aan dat de internationale handel de afgelopen 10 jaar minder sterk is gegroeid dan voor 2014. Ook nam de bedrijvendynamiek af.
Daar komt bij dat ook binnen de branches veranderingen hebben plaatsgevonden. Zo is de post- en koerierssector arbeidsintensiever geworden doordat er minder brievenpost en meer pakketten bezorgd moeten worden.
Hiertegenover staat dat de totale arbeidsproductiviteit kan veranderen doordat arbeid verschuift naar productievere branches. Dit wordt structuureffect genoemd. Het CBS noemt als voorbeeld dat er in verhouding meer banen bijkwamen in de opslag en dienstverlening voor vervoer. Deze sector wordt gezien als een productieve branche binnen de gehele transportsector.
Nederland nog steeds boven andere landen
In vergelijking tot andere landen doet Nederland het nog steeds goed. Samen met België voegt Nederland de meeste waarde per gewerkt uur toe, waarbij België aan kop staat. Dat België het beter doet dan Nederland, kan volgens het CBS verklaard worden door de productieve post- en koerierssector van het buurland.
In 2024 werd in Nederland gemiddeld voor 66 euro per gewerkt uur aan waarde toegevoegd. In België ging het om gemiddeld 74 euro per uur. Andere vergelijkbare landen deden het minder goed. Duitsland kwam uit op 53 euro, Frankrijk op 49 euro en Italië op 42 euro. Spanje en Polen staan met respectievelijk 35 euro en 21 euro onderaan.