Begin 2026 neemt het vertrouwen van ondernemers toe
Ondernemers zijn minder negatief over de ontwikkeling en verwachting van het economische klimaat in Nederland. Het ondernemersvertrouwen stijgt in het eerste kwartaal van 2026, van -4,0 naar -1,8. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Het vertrouwen van ondernemers nam het meest toe in de autohandel en –reparatie en in de informatie en communicatie. In de sectoren landbouw, bosbouw en visserij is zijn ondernemers het meest negatief. De helft van de bedrijven gaf aan kostenstijgingen niet of nauwelijks door te kunnen berekenen. Dit blijkt uit cijfers van het CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW op basis van de Conjunctuurenquête Nederland (COEN).
Ondernemers over de economie
Elk kwartaal worden ondernemers gevraagd hoe hun bedrijf ervoor staat en wat zij verwachten voor de toekomst. In de Conjunctuurenquête Nederland komen verschillende onderwerpen aan bod, zoals omzet, winst, investeringen en personeel. Een belangrijk resultaat van deze enquête is het vertrouwen van ondernemers. Dit is een indicatie van de stemming van het Nederlandse bedrijfsleven: het laat zien of ondernemers positief of negatief denken over het economische klimaat.
Ondernemersvertrouwen nog negatief
Ondanks de lichte stijging begin 2026, is het ondernemersvertrouwen voor het zeventiende kwartaal op rij negatief. Het vorige kwartaal was het vertrouwenscijfer -4,0. In het eerste kwartaal van 2026 is dit cijfer gestegen naar -1,8.
Het vertrouwen van ondernemers ligt in het eerste kwartaal van 2026 boven het gemiddelde van -3,7, en op het hoogste niveau sinds het tweede kwartaal van 2022 (-7,3). Eind 2022 was een dieptepunt: het ondernemersvertrouwen stond toen op -20,8.
Stijging of daling verschilt per bedrijfstak
Het ondernemersvertrouwen is niet in elke bedrijfstak positief. In negen bedrijfstakken nam het vertrouwen toe, maar in drie bedrijfstakken daalde het vertrouwenscijfer. In de autohandel en –reparatie steeg het vertrouwen het meest en sloeg het cijfer om van negatief (-5,7) naar positief (5,8). In de detailhandel en de bouwnijverheid werd het cijfer ook positief. Bij ondernemers in de informatie en communicatie is het vertrouwen het hoogst (9,2).
In de landbouw, bosbouw en visserij (-20,6), de horeca (-12,0) en vervoer en opslag (-4,7) zijn ondernemers het minst positief gestemd. In deze bedrijfstakken nam het vertrouwen begin 2026 verder af. Het ondernemersvertrouwen in de bedrijfstak landbouw, bosbouw en visserij daalde het hardst, van -16,7 naar -20,6.
Hogere kosten niet of nauwelijks doorrekenen
Bijna alle ondernemers (94%) gaven aan dat zij te maken hebben met hogere kosten. Personeelskosten en kosten van grondstoffen en materialen zijn hiervan de belangrijkste oorzaken. Deze hogere kosten kunnen niet of nauwelijks worden doorberekend aan klanten, zegt ruim de helft van de ondernemers. In januari 2023 en 2024 was dit ook het geval.
Kostenstijgingen kunnen het minst worden doorberekend in de verhuur en handel van onroerend goed en in de landbouw, bosbouw en visserij. Ondernemers in de bouwnijverheid kunnen vaak wel de hogere kosten doorberekenen.
67% van de bedrijven winstgevend in 2025
Ruim twee derde (67%) van de ondernemers gaf aan afgelopen jaar een positief bedrijfsresultaat te hebben gehad. Ongeveer 12% van de bedrijven maakte verlies. In de groothandel en handelsbemiddeling zijn de meeste winstgevende bedrijven: 77% van de bedrijven in deze bedrijfstak had een positief bedrijfsresultaat.
Ondernemers in de cultuur, sport en recreatie zijn minder vaak winstgevend: 49,7% van de bedrijven had vorig jaar een positief bedrijfsresultaat. Het aandeel bedrijven dat verlies maakte was in de vervoer en opslag het hoogst (23,8%) en in de verhuur en handel van onroerend goed (0,5%) het laagst.
Het aandeel winstgevende bedrijven in de detailhandel is vergeleken met vorig jaar het sterkst toegenomen, van 48% naar 63%. In de horeca en de vervoer en opslag is het aandeel winstgevende bedrijven het meest gedaald.