CBS: consumentenvertrouwen trekt iets aan, maar blijft laag
Het consumentenvertrouwen in Nederland is in augustus 2026 licht verbeterd. Het cijfer steeg van -35 in juli naar -34, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Nederlanders zijn iets minder negatief over de economie, terwijl de koopbereidheid gelijk blijft.
Voor bedrijven is het consumentenvertrouwen een belangrijke graadmeter. De stemming onder consumenten kan invloed hebben op hun bereidheid om geld uit te geven. Een laag vertrouwen kan er bijvoorbeeld toe leiden dat huishoudens grotere aankopen uitstellen of meer geld opzijzetten.
Elke maand onderzoekt het CBS hoe Nederlanders aankijken tegen de economie, hun eigen financiële situatie en het moment om grote aankopen te doen. De antwoorden worden samengevoegd tot het consumentenvertrouwen. De score loopt van -100, waarbij alle ondervraagden negatief antwoorden, tot +100, waarbij alle ondervraagden positief antwoorden.
Nederlanders iets minder negatief over economie
De deelindicator voor het economisch klimaat verbeterde in augustus van -59 naar -57. Consumenten zijn zowel minder negatief over de economische situatie in de afgelopen twaalf maanden als over de verwachtingen voor de komende twaalf maanden.
Toch blijft het vertrouwen historisch gezien laag. Het gemiddelde consumentenvertrouwen over de afgelopen twintig jaar staat op -12. Het hoogste niveau sinds het begin van de meting werd in januari 2000 bereikt, met een score van +36. In september en oktober 2022 zakte het vertrouwen naar het laagste niveau ooit: -59.
Koopbereidheid blijft gelijk
De koopbereidheid van consumenten kwam in augustus uit op -19. Dat is hetzelfde niveau als in juli. Consumenten zijn daarmee niet duidelijk meer of minder geneigd om geld uit te geven.
Opvallend is wel dat Nederlanders de tijd voor grote aankopen iets gunstiger beoordelen. Meubels en elektronica worden bijvoorbeeld vaker gezien als aankopen die op dit moment kunnen worden gedaan. Tegelijkertijd zijn consumenten minder positief over hun eigen financiële situatie, zowel over de afgelopen twaalf maanden als over de komende twaalf maanden.
Aandachtspunt voor bedrijven
Voor bedrijven blijft het consumentengedrag een belangrijk aandachtspunt. De lichte verbetering van het consumentenvertrouwen biedt bedrijven enig perspectief, maar van optimisme is nog geen sprake. De score blijft ruim onder het langjarige gemiddelde. Dat betekent dat de consument voorzichtig kan blijven met grotere uitgaven.
De ontwikkeling van het vertrouwen is sinds juni wel positief. Na een scherpe daling in het voorjaar is de stemming onder consumenten inmiddels voor de derde maand op rij verbeterd. De komende maanden moet blijken of die trend doorzet en of dit zich ook vertaalt in een grotere bereidheid om geld uit te geven.
Consument blijft geld uitgeven
Uit eerdere cijfers van het CBS blijkt dat consumenten vooralsnog niet flink besparen op hun uitgaven. In juni gaven consumenten 1,6 procent meer uit dan in dezelfde periode een jaar eerder. In de detailhandel steeg de omzet zelfs met 2,6 procent. Consumenten kopen vooral meer duurzame producten, blijkt uit de cijfers. Ook online blijft de omzet groeien.
Volgens een nieuw rapport van ABN AMRO merken huishoudens nog weinig van de hogere energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Toch waarschuwt de bank dat de oorlog later in het jaar wel degelijk effect kan hebben op de uitgaven van huishoudens. Onder meer doordat de hogere gasprijs uiteindelijk wordt doorberekend in de prijzen van voedsel en andere dagelijkse producten.
Hogere prijzen later dit jaar
ABN AMRO verwacht dat vanaf het vierde kwartaal van dit jaar of in het eerste kwartaal van volgend jaar zowel energiecontracten als dagelijkse producten duurder zullen worden. Dat kan de koopkracht van huishoudens onder druk zetten. Voor bedrijven kan dit betekenen dat consumenten voorzichtiger worden met hun uitgaven, terwijl ondernemers tegelijkertijd te maken kunnen krijgen met hogere kosten voor energie, transport en ingekochte producten.
Vooral bedrijven die sterk afhankelijk zijn van de consumentenbestedingen kunnen daardoor de komende maanden te maken krijgen met veranderend koopgedrag. Tegelijkertijd kunnen ondernemers proberen hogere kosten door te berekenen aan hun klanten, al is het de vraag hoeveel ruimte daarvoor blijft als consumenten kritischer op hun uitgaven gaan letten.