Concurrentie in Nederland neemt af, stelt ACM
De concurrentie in Nederland is het afgelopen decennium afgenomen, rapporteert de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Door de afname van de concurrentie staan prijs en kwaliteit onder druk. In het belang van innovatie en weerbaarheid wil de ACM daarom maatregelen nemen.
De ACM deed onderzoek naar de concurrentie tussen Nederlandse bedrijven in de periode 2011 tot en met 2023. De resultaten hiervan zijn gepubliceerd in de ‘Staat van de Markt’, een nieuw rapport dat de ACM jaarlijks gaat uitbrengen.
Uit het rapport blijkt dat, over het algemeen, de marktconcentratie is toegenomen, de toetreding en de uitstroom van bedrijven zijn afgenomen, en dat bedrijven er meer in slagen hun marges te verhogen. De ACM geeft aan dat deze ontwikkelingen vooral voorkomen in sectoren die al sterk geconcentreerd waren.
Afname van concurrentie wekt zorgen op
De afname van de concurrentie is volgens de ACM zorgwekkend. Concurrentie draagt niet alleen bij aan lagere prijzen en hogere kwaliteit van producten en diensten, maar bevordert ook de innovatie die nodig is om de welvaart op peil te houden en maakt de samenleving weerbaarder tegen externe schokken. “Wanneer er meerdere aanbieders zijn, is de schok kleiner wanneer er één wegvalt”, legt de ACM uit in een nieuwsbericht.
De autoriteit stelt echter dat concurrentie op zichzelf geen doel is en altijd moet worden bekeken in de context van alle betrokken publieke belangen. “Concurrentie draagt bij aan oplossingen, maar is geen ‘heilige graal’”, stelt Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM.
Volgens Snoep staat de samenleving aan de “vooravond van een groot aantal transities: geopolitiek, energie, digitaal en klimaat”. De ACM zegt dat er meer nodig is dan alleen concurrentie om de belangen van het publiek te beschermen. De komende jaren legt de ACM daarom de aandacht op het belang van innovatie en weerbaarheid, staat in de Agenda 2026 van de onafhankelijke toezichthouder.
ACM wil kunnen ingrijpen
De ACM wil extra bevoegdheden krijgen om in te kunnen grijpen op momenten dat ze dat nu nog niet kan. Zo wil de ACM de concurrentie kunnen beschermen en innovatie en weerbaarheid bevorderen.
Als voorbeeld noemt de ACM dat het makkelijker gemaakt moet worden voor innovatieve nieuwe spelers om de concurrentie met grote bedrijven aan te gaan. Ook wil de ACM kleine overnames door grote bedrijven kunnen beoordelen wanneer die overname de innovatie ‘in de kiem dreigen te smoren’. Dit verzoek ligt momenteel als wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. De ACM beoordeelt al fusies, overnames en joint ventures van bedrijven boven 30 miljoen euro omzet.
Bij deze maatregelen is het volgens de ACM van belang dat toezichthouders in Nederland optrekken met andere Europese toezichthouders. Zo zouden zij gezamenlijk belemmeringen voor nieuwe marktspelers kunnen wegnemen, innovatieve ecosystemen kunnen faciliteren en toetredingsdrempels kunnen verlagen voor Europese clouddienst-aanbieders.