Consumentenvertrouwen daalt licht, economische zorgen blijven
In februari 2026 is het vertrouwen van consumenten iets verslechterd vergeleken met januari. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het consumentenvertrouwen gaat van -23 naar -24. Consumenten zijn negatiever over het economische klimaat, maar de koopbereidheid verbetert wel iets.
Het CBS meet het vertrouwen van consumenten op basis van het consumentenconjunctuuronderzoek. Het consumentenvertrouwen is een gemiddelde van vijf deelvragen, waarbij van elke vraag het saldo van positieve en negatieve antwoorden wordt genomen. Als alle consumenten positief zijn, is het consumentenvertrouwen 100. Zijn alle consumenten negatief? Dan komt het saldo uit op -100. Sinds april 1986 wordt het vertrouwen van consumenten elke maand op deze manier gemeten.
Vertrouwen onder het gemiddelde
Het gemiddelde consumentenvertrouwen lag de afgelopen 20 jaar op -11. Met -24 in februari 2026 ligt het vertrouwen van consumenten onder dit gemiddelde. In januari 2000 bereikte het consumentenvertrouwen een hoogtepunt, met 36. September en oktober 2022 waren een dieptepunt. Toen bereikte het vertrouwen van consumenten de laagste stand ooit, -59.
In 2025 daalde het consumentenvertrouwen, met als laagste stand -37 in april en mei. Sindsdien verbetert het vertrouwen van consumenten. Eind 2025 steeg het saldo naar -21. Begin 2026 daalde het saldo weer iets naar -23 in januari en -24 in februari.
Somber over het economische klimaat
Consumenten zijn in februari negatiever over de economie dan in januari. Zij zijn vooral somber over het economisch klimaat. De deelindicator economisch klimaat daalde namelijk van -40 naar -42. Het oordeel over de economische situatie over de komende 12 maanden verslechtert van -32 naar -38. Het oordeel over de economische situatie in de afgelopen 12 maanden is juist wat minder negatief; van -49 naar -47.
Financiële situatie en koopbereidheid
Begin 2026 zijn consumenten iets positiever over hun financiële situatie van de afgelopen 12 maanden; het vertrouwen stijgt van -9 naar -8. Over de financiële situatie voor de komende 12 maanden zijn consumenten negatiever. Deze deelindicator daalde van 2 naar 1.
De koopbereidheid van consumenten is in februari -11, tegen -12 in januari. De tijd voor het doen van grote aankopen vinden consumenten in februari net zo ongunstig als in januari (-28).
Gevolgen voor de economie
Hoewel het consumentenvertrouwen nog altijd onder het gemiddelde ligt, laten de cijfers een gemengd beeld zien. De aanhoudende somberheid over het economisch klimaat kan ertoe leiden dat consumenten voorzichtig blijven met uitgaven, vooral bij grote aankopen. Ook hangt dit samen met bredere economische onzekerheden, zoals gematigde economische groei, prijsdruk en spanning op de arbeidsmarkt. Wanneer consumenten verwachten dat de economie krimpt of dat hun koopkracht onder druk blijft staan, stellen zij (grotere) uitgaven uit en kiezen zij vaker voor goedkopere alternatieven.
Toch blijven consumenten goederen en diensten kopen. In december 2025 kochten consumenten bijvoorbeeld meer goederen en diensten dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dit laat zien dat de consumptiecijfers kunnen stijgen, ondanks een negatief vertrouwenssaldo.
Wat betekent dit voor ondernemers?
Een lichte verbetering in de persoonlijke financiële situatie en koopbereidheid kan erop wijzen dat inkomens stabiliseren, bijvoorbeeld door loonstijgingen of afnemende inflatie. Voor ondernemers betekent dit dat de markt gevoelig blijft voor economische signalen.
Bedrijven die inspelen op veranderend consumentengedrag, zoals meer focus op prijs-kwaliteitverhouding, duurzaamheid en duidelijke communicatie over toegevoegde waarde, kunnen zich beter positioneren in een periode waarin het consumentenvertrouwen nog broos is. Dit kan helpen om twijfelende consumenten over de streep te trekken.