Economisch beeld minder negatief: wat betekent dit voor ondernemers?
Het Nederlandse conjunctuurbeeld is in juni 2026 iets minder negatief geworden. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Maar van de 13 indicatoren presteerden nog altijd 9 onder hun langjarige trend. Toch is de richting iets positiever.
De Conjunctuurklok van het CBS is een instrument waarmee de stand en ontwikkeling van de Nederlandse economie wordt weergegeven. In deze zogenoemde Conjunctuurklok worden vrijwel alle relevante economische indicatoren samengebracht die het CBS recent heeft gepubliceerd.
Dit is een macro-economisch totaalbeeld. Het geeft een algemene richting van de economie weer, maar zegt niet automatisch iets over de situatie binnen specifieke sectoren, regio’s of individuele bedrijven. Een verbetering of verslechtering in de Conjunctuurklok kan daardoor per ondernemer heel verschillend uitpakken.
Belangrijkste economische ontwikkelingen voor ondernemers
De economische cijfers schetsen samen het actuele beeld van de Nederlandse economie. Voor ondernemers zijn daarbij de volgende ontwikkeling het meest relevant:
Consumentenvertrouwen minder negatief
Het consumentenvertrouwen verbeterde in juni, al blijft het ver onder het langjarig gemiddelde. Producenten waren juist positiever en zitten inmiddels boven hun gemiddelde niveau. Voor ondernemers is dat een gemengd signaal: consumenten blijven voorzichtig met uitgaven, terwijl producenten weer meer order- en productiekansen zien. Toch hebben huishoudens in april 1,0 procent meer goederen en diensten gekocht dan in april 2025.
Arbeidsmarkt koelt licht af, maar blijft krap
Op de arbeidsmarkt is sprake van een lichte afkoeling. De werkloosheid bleef in mei 2026 stabiel op 3,9 procent. Maar er zijn wel duidelijke signalen dat de dynamiek afneemt. Het aantal openstaande vacatures daalde verder en ook het totaal aantal gewerkte uren nam licht af.
Voor ondernemers met personeel betekent dit dat de krapte op de arbeidsmarkt iets afneemt, al blijft de arbeidsmarkt historisch gezien gespannen. Tegelijkertijd steeg de omzet in uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling wel, wat erop wijst dat flexibiliteit in personeel een belangrijke rol blijft spelen.
Economische groei blijft beperkt
De economische groei blijft voorlopig bescheiden. Het bbp steeg in het eerste kwartaal van 2026 met 0,2 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. De groei werd vooral gedragen door consumptie, overheidsuitgaven en investeringen, maar laat geen duidelijke versnelling zien.
Over heel 2025 groeide de economie met 1,6 procent, vooral gedreven door de export van in Nederland gemaakte machines, voedingsmiddelen en landbouwproducten.
Inflatie daalt, maar blijft relevant voor prijsstrategie
De inflatie kwam in juni 2026 uit op 2,6 procent volgens de snelle raming van het CBS. Dat is een duidelijke daling ten opzichte van de 3,5 procent in mei 2026. Ook op maandbasis was sprake van een prijsdaling. Voor consumenten daalden de prijzen gemiddeld met 0,6 procent. Daarmee neemt de prijsdruk iets af, wat op termijn ruimte kan geven aan de koopkracht van consumenten.
Toch blijft inflatie voor ondernemers een belangrijk aandachtspunt. Het prijsniveau is nog steeds relatief hoog, waardoor prijsstrategie, marges en kostenbeheersing relevant blijven, zeker in concurrerende sectoren.
Detailhandel groeit verder, vooral online en in non-food
De detailhandel liet in mei 2026 opnieuw groei zien met 2,9 procent meer omzet dan een jaar eerder. Het verkoopvolume (de voor prijsveranderingen gecorrigeerde omzet) was 2,3 procent hoger. Vooral winkels in de non-food presteerden sterk, met een omzetgroei van 3,9 procent en een stijging van het volume met 3,1 procent. De omzet van winkels in de voedings- en genotsmiddelen groeide met 1,2 procent. Het verkoopvolume was 0,7 procent hoger.
Opvallend is dat online verkoop opnieuw duidelijk sterker groeit dan fysieke verkoop, met een stijging van 4,8 procent. De online omzet van winkels, waarvan de verkoop via internet een nevenactiviteit is, was 6,7 procent hoger. De omzetgroei van webwinkels steeg met 3,5 procent.
Binnen de sector valt vooral de modebranche op, waar de online omzet met 14,0 procent toenam. Tegelijkertijd daalde de online verkoop van consumentenelektronica juist licht, wat laat zien dat de groei per segment sterk verschilt.
Industrie blijft groeien ondanks onzekerheid
De Nederlandse industrie blijft opvallend veerkrachtig. De productie lag in april 2026 4,7 procent hoger dan een jaar eerder en steeg ook ten opzichte van de maand ervoor. Dat duidt erop dat industriële ondernemers nog altijd profiteren van aanhoudende vraag, ondanks de bredere economische onzekerheid.
Wat dit economische beeld betekent
Het algemene economische beeld laat vooral stabiliteit zien, zonder duidelijke uitschieters omhoog of omlaag. Voor ondernemers betekent dit dat er geen grote externe schokken zijn, maar ook geen vanzelfsprekende groeidynamiek.
In de praktijk verschilt de impact sterk per sector en type bedrijf. Daardoor wordt het belangrijker om vooral te kijken naar de eigen markt en bedrijfsvoering, in plaats van alleen naar het brede economische sentiment.