Economische groei naar beneden bijgesteld: vijf gevolgen voor ondernemers
De Nederlandse economie groeit de komende jaren minder hard dan eerder werd verwacht. Dat stellen economen van ABN Amro en Rabobank. De oorzaak ligt volgens de banken vooral bij de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten, de hoge energieprijzen en de toenemende economische onzekerheid.
Volgens de economen zorgen de geopolitieke spanningen niet alleen voor hogere kosten, maar ook voor meer terughoudendheid bij consumenten en bedrijven. Huishoudens geven minder makkelijk geld uit, terwijl ondernemers investeringen vaker uitstellen. Tegelijkertijd blijft de inflatie hoger dan eerder werd voorzien en lijkt een renteverhoging door de Europese Centrale Bank (ECB) waarschijnlijk.
Voor ondernemers betekent dit een uitdagend economisch klimaat. Stijgende energie- en financieringskosten, hoge brandstofprijzen, afnemend consumentenvertrouwen en een minder sterk groeiende economie kunnen de bedrijfsvoering de komende periode onder druk zetten. Wat zijn de belangrijkste gevolgen voor het bedrijfsleven?
Consumenten houden de hand op de knip
Volgens ABN Amro zorgt de geopolitieke onrust voor meer pessimisme onder consumenten. Dat vertaalt zich direct naar de economie: huishoudens stellen grotere aankopen uit en besteden minder geld.
Voor ondernemers in onder meer de retail, horeca, recreatie en persoonlijke dienstverlening kan dat merkbaar worden in de omzet. Zeker bedrijven die afhankelijk zijn van consumentenbestedingen moeten rekening houden met een afnemende vraag.
Voorlopig passen consumenten hun koopgedrag nog niet drastisch aan, blijkt uit eerder onderzoek van ING. Toch verwacht de bank dat de bestedingen van consumenten dit jaar zullen teruglopen. De economische groei komt daarmee naar verwachting uit op op 0,9 procent, aanzienlijk lager dan de eerder voorspelde 1,5 procent.
Energiekosten blijven hoog
Een belangrijke zorg voor het bedrijfsleven zijn de aanhoudende hoge energieprijzen. Zelfs wanneer de Straat van Hormuz weer volledig toegankelijk wordt voor de internationale scheepvaart, verwacht ABN Amro dat het herstel van de energievoorziening en logistieke ketens nog maanden zal duren.
Voor energie-intensieve sectoren zoals de industrie, transport, glastuinbouw, logistiek en productiebedrijven blijven de kosten daardoor hoog. Veel ondernemers zullen opnieuw moeten kijken naar hun energiecontracten, marges en prijsbeleid.
Bedrijven die tijdens eerdere energiecrises al hebben geïnvesteerd in energiebesparing of prijsafdekking lijken beter voorbereid op de huidige situatie.
Inflatie blijft een uitdaging
ABN Amro verhoogt ook de inflatieverwachting, mede door de stijgende brandstofprijzen. Voor dit jaar wordt nu uitgegaan van een gemiddelde inflatie van 3,1 procent en voor volgend jaar van 2,7 procent. Eerder was dit respectievelijk 2,9 en 2,2 procent.
Rabobank verwacht dat inflatie dit jaar rond de 3,0 procent zal uitkomen en volgend jaar zal doorstijgen naar 3,9 procent. Bij een snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kwam de inflatie in mei 2026 uit op 3,5 procent.
Dat raakt ondernemers op meerdere fronten. Niet alleen stijgen de energiekosten, ook transport, grondstoffen, verpakkingen en inkoopprijzen worden duurder. Uiteindelijk kunnen deze prijsstijgingen doorwerken in vrijwel alle sectoren. Daarnaast zet een hogere inflatie de koopkracht onder druk, waardoor de looneisen verder kunnen stijgen. Dit heeft impact op ondernemers met personeel.
Voor ondernemers wordt het daardoor steeds belangrijker om regelmatig kostprijsberekeningen te actualiseren en te beoordelen of prijsverhogingen noodzakelijk zijn.
Hogere rente maakt investeren duurder
Door de oplopende inflatie verwachten economen dat de ECB de rente zal verhogen. Volgens ABN Amro kan de depositorente de komende maanden oplopen naar 2,5 procent. De ECB hield de rente langere tijd ongewijzigd op 2,0 procent.
Dat heeft gevolgen voor ondernemers die willen investeren in groei, bedrijfspanden, machines of verduurzaming. Nieuwe financieringen worden door de hogere rente duurder en variabele leningen kunnen hogere lasten met zich meebrengen.
Vooral ondernemers die afhankelijk zijn van externe financiering zullen investeringsplannen kritisch tegen het licht moeten houden.
Ondernemersvertrouwen neemt af
Niet alleen consumenten worden voorzichtiger, stellen de economen. Ook ondernemers kijken terughoudend naar de toekomst. Uit economische onderzoeken blijkt dat het vertrouwen inmiddels niet alleen daalt bij internationaal opererende bedrijven, maar ook bij ondernemingen die voornamelijk op de Nederlandse markt actief zijn.
Veel bedrijven kiezen daardoor eerder voor vervangingsinvesteringen in plaats van uitbreidingsinvesteringen. Groeiambities worden vaker uitgesteld totdat er meer duidelijkheid ontstaat over de economische ontwikkelingen.
Nederlandse bedrijven blijven financieel relatief sterk
Ondanks de tegenwind zien de economen ook positieve signalen. De arbeidsmarkt blijft relatief sterk, de werkloosheid is laag en veel bedrijven beschikken over gezonde financiële buffers. Daarnaast is het aantal faillissementen nog altijd beperkt en hebben veel ondernemers sinds eerdere crises hun balans versterkt.
Dit betekent dat de Nederlandse economie waarschijnlijk geen recessie ingaat, maar wel een periode van gematigde groei waarin ondernemingen scherp moeten sturen op kosten, liquiditeit en investeringen.
Wat kunnen ondernemers nu doen?
Voor ondernemers lijkt de komende periode vooral in het teken te staan van risicobeheersing en flexibiliteit. De economische vooruitzichten blijven onzeker door geopolitieke spanningen, aanhoudende inflatiedruk en mogelijke verstoringen in internationale handelsstromen. Juist daarom is het belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in kwetsbaarheden binnen de onderneming en waar mogelijk maatregelen te nemen om financiële tegenvallers op te vangen.
Daarbij zijn enkele aandachtspunten belangrijk:
- Kijk kritisch naar geplande investeringen en financieringsbehoeften
- Breng de impact van stijgende energie-, grondstof-, brandstof- en inkoopkosten in kaart
- Onderzoek mogelijkheden voor energiebesparing, procesoptimalisatie en andere efficiëntieverbeteringen
- Controleer of prijsverhogingen noodzakelijk zijn om marges te beschermen en communiceer hierover tijdig met klanten
- Houd voldoende liquiditeitsruimte aan om onverwachte kostenstijgingen of tijdelijke omzetdalingen op te vangen
- Werk verschillende scenario’s uit, zodat de onderneming sneller kan inspelen op veranderende economische omstandigheden
Ondernemers die hun financiële positie regelmatig beoordelen en tijdig anticiperen op mogelijke risico’s, vergroten de kans om ook in een uitdagend economisch klimaat wendbaar en concurrent te blijven.