Grootste daling in consumentenvertrouwen sinds coronacrisis: wat betekent dit?
Het vertrouwen van consumenten is in april flink gedaald. Het gaat om de op een na grootste daling sinds 1986. Consumenten hebben niet alleen minder vertrouwen, maar zijn ook minder bereid tot het doen van aankopen. Dit lijkt het directe gevolg te zijn van de oorlog in het Midden-Oosten.
Het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) maakte vandaag bekend dat het consumentenvertrouwen van -30 in maart naar -44 in april is gedaald. Alleen in april 2020 daalde het vertrouwen harder, namelijk van -2 naar -20 in één maand tijd. Gemiddeld was het consumentenvertrouwen de afgelopen twintig jaar -11. Daar zitten we nu dus ruim onder, en de gevolgen daarvan raken niet alleen consumenten zelf maar ook bedrijven.
Minder grote aankopen
De daling van het consumentenvertrouwen gaat samen met een negatiever beeld van het economisch klimaat. Sterker nog: consumenten waren slechts één keer eerder negatiever over de economie, dit was van augustus tot en met oktober 2022. In april 2026 is de deelindicator gedaald van -54 naar -72.
Consumenten zijn daarnaast minder bereid tot het doen van aankopen, zegt het CBS. De koopbereidheid is gedaald van -15 in maart naar -26 in april. Wederom gaat het om de op een na grootste daling sinds april 2020. Consumenten zien april als een ongunstige periode om grote aankopen te doen. Ook oordelen zij slechter over zowel de financiële situatie in de afgelopen twaalf maanden als in de komende twaalf maanden.
Economische onzekerheid
We bevinden ons dus in een economische situatie die net zo onzeker lijkt te zijn als aan het begin van de coronacrisis. De oorlog in het Midden-Oosten ligt hierbij ten grondslag.
In maart daalde het consumentenvertrouwen al het hardst in bijna vier jaar tijd, namelijk van -24 naar -30. April doet daar een flinke schep bovenop. We bevinden ons inmiddels in een economische situatie die net zo onzeker lijkt te zijn als aan het begin van de coronacrisis. Hieraan ligt de oorlog in het Midden-Oosten ten grondslag.
Sinds de eerste aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op 28 februari gaat het er wereldwijd economisch slechter aan toe. De Straat van Hormuz, één van de belangrijkste zeestraten voor het transport van olie en gas, is al voor langere tijd geblokkeerd, met een energiecrisis als gevolg.
Door de energiecrisis zijn de benzine- en dieselprijzen in korte tijd flink gestegen. Voor een ritje met de auto zijn consumenten nu aanzienlijk meer geld kwijt. De adviesprijs voor een liter Euro95 is op 22 april, maar liefst 2,516 euro. Voor een liter diesel kunnen consumenten vandaag 2,482 euro neertellen.
Maar niet alleen de prijzen aan de pomp stijgen. De gevolgen zijn ook merkbaar binnen energiecontracten. Wie een vast contract heeft, zal de prijsstijgingen niet direct in de portemonnee voelen. Heb je echter een variabel of dynamisch contract? Dan kunnen de hogere kosten makkelijker aan jou worden doorberekend.
Bedrijven kunnen gevolgen merken
Het is voor mensen lastiger om te bezuinigen op noodzakelijke aankopen, zoals boodschappen en benzine, dan op grotere aankopen die zij misschien niet meteen nodig hebben. Als de koopkracht van consumenten afneemt, is het dan ook niet vreemd dat zij minder bereid zijn tot het doen van grote aankopen – de basis gaat voor.
Wanneer consumenten gedwongen worden andere keuzes te maken, kunnen bedrijven hiervan de gevolgen merken. Ondernemers die zich in minder essentiële branches bevinden, zullen geconfronteerd worden met een afnemende vraag naar hun producten en/of diensten. Bedrijven moeten dan noodgedwongen op zoek naar oplossingen om verlies tegen te gaan.
Herstel duurt lang
Zelfs als de oorlog eindigt of een staakt-het-vuren stand weet te houden, zal het volgens experts nog een hele tijd duren voordat de energieprijzen weer op het normale niveau zijn. Consumenten en bedrijven zullen de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten naar alle waarschijnlijkheid nog een hele tijd voelen. Het is dan ook niet gek dat consumenten nu weinig vertrouwen hebben in hun financiële situatie de komende twaalf maanden.