Hogere olieprijzen: gevolgen voor ondernemers
Door de oorlog in Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz, steeg de prijs van olie de laatste tijd in een razend tempo. De adviesprijs voor benzine ligt al op 2,45 euro per liter. Voor diesel gaat het al om 2,49 euro per liter. Veel ondernemers voelen dit gelijk in hun portemonnee. Wat betekenen de hogere prijzen voor hen en wat kunnen zij doen?
Dat de olieprijs in korte tijd zo hard is gestegen, begon met de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. In reactie daarop sloot Iran de Straat van Hormuz, één van de belangrijkste zeestraten waar doorheen ongeveer een vijfde van de totale wereldwijde olietoevoer wordt vervoerd.
Daar komt bij dat op verscheidene plekken in het Midden-Oosten olie- en gasinfrastructuur stilgelegd is of getroffen wordt. Bovendien schommelen de prijzen door verdere politieke onrust, mede door uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump. Zo sprak Trump op maandag uit dat de oorlog zijn einde naderde, maar op dinsdag volgden nieuwe aanvallen van Iran, op één van de grootste olieraffinaderijen in Abu Dhabi.
Landen halen recordhoeveelheid olie uit reserves
Vandaag is bekendgemaakt dat Nederland samen met 31 andere landen een recordhoeveelheid olie uit de strategische reserves op de markt brengt. Hiermee wordt gepoogd de hoge olieprijs te drukken en de economische gevolgen van deze hogere prijzen te beperken.
In totaal gaat het om 400 miljoen vaten olie, waarvan Nederland er ruim 5 miljoen vrijgeeft. Dit maakte het Internationaal Energieagentschap (IEA) bekend. De IEA-landen hebben in totaal ongeveer 1,8 miljard vaten olie achter de hand voor noodsituaties, waarvan nu dus minder dan een kwart wordt ingezet. 400 miljoen vaten aan olie staat ongeveer gelijk aan het gebruik van de hele wereld in vier dagen. Dit zou de markt tijdelijk kunnen kalmeren.
Experts spreken tegen NOS echter uit dat het effect van het vrijgeven van olie niet te voorzien is. Zo zegt Gertjan ten Broeke, directeur van stichting COVA, tegen NOS dat er heel veel sentiment zit in de olieprijs. “Hoelang gaat de crisis nog duren? Wat er gebeurt laat zich ontzettend moeilijk voorspellen.”
Dure brandstof raakt economie
Hoewel er dus acties worden ondernomen om verdere prijsstijgingen en schommelingen tegen te gaan, valt niet te voorspellen hoe de olieprijzen zich echt gaan ontwikkelen. Deze onzekerheid leidt al dagen tot politieke onrust, vooral omdat particulieren en bedrijven direct door de prijsstijgingen worden geraakt.
De prijs van diesel bereikte gisteren een recordhoogte van maar liefst 2,52 euro per liter. Particulieren en ondernemers die veel de weg op moeten voelen de gevolgen van de gestegen olieprijzen meteen. Maar dat niet alleen: de algehele economie kan geschaad worden als bedrijven hogere kosten moeten maken.
Wat kan je als ondernemer doen?
Vooral ondernemers in de vervoersbranche – denk aan onder meer rijscholen, taxichauffeurs en koeriers – en zij die lange zakenreizen met de auto maken, zullen al snel merken dat zij minder winst overhouden door de hogere prijzen. Waar sommige ondernemers in staat zullen zijn deze klappen een tijd op te vangen, zullen anderen de pijn sneller moeten verzachten.
In tijden van schommelende prijzen en hogere kosten kunnen ondernemers grofweg drie dingen doen:
- De hogere kosten doorberekenen;
- Op andere vlakken besparen;
- Stilzitten en wachten wat er gebeurt.
Kosten doorberekenen
Als er geen prijsplafonds gelden, zoals bij reguliere taxi’s het geval is, kan een ondernemer ervoor kiezen de hogere kosten door te berekenen in de vraagprijs. Voor klanten, die de hogere prijzen ook in hun portemonnee voelen, kan dit echter afschrikken. Dan heeft de doorberekening mogelijk een ongewenst effect. Daarom is het vaak raadzaam hiermee te wachten tot de nood er is.
Maar wanneer de oorlog in Iran nog lang aanhoudt en er onvoldoende politieke stappen worden gezet om de verhogingen af te zwakken, zullen vooral kleinere ondernemers toch genoodzaakt zijn dit besluit te nemen. Vooral wanneer ook andere prijzen stijgen en er grote rekeningen op de mat liggen.
Besparen
Een andere manier om deze periode van geopolitieke spanning en onrust door te komen, is om op andere vlakken te besparen. Zo kunnen de hogere kosten voor benzine en diesel worden gecompenseerd. Er zijn al taxibedrijven waarbij de eigenaar de personeelskosten probeert te drukken door zoveel mogelijk ritten zelf te rijden. Echter, het is maar de vraag hoe lang dergelijke maatregelen vol te houden zijn.
Het is voor getroffen ondernemers raadzaam te kijken naar waar de mogelijkheden liggen. Waar kunnen de kosten worden gedrukt? Welke veranderingen kunnen worden doorgevoerd? Een rijinstructeur zou er bijvoorbeeld voor kunnen kiezen kortere ritten aan te bieden en meer praktische uitleg in de auto te geven, al dan niet tijdelijk. Onrustige tijden vereisen ondernemers creatief te zijn.
Afwachten
De ontwikkelingen van de oorlog volgen elkaar snel op en de wereldpolitiek is volop bezig met het doorvoeren en ontwikkelen van maatregelen, zoals het op de markt brengen van de oliereserves. Hoe de olieprijzen zich zullen ontwikkelen, is daardoor niet voor langere termijn te voorspellen.
Als je als ondernemer financieel in staat bent om de economische lasten te dragen, kan je ervoor kiezen rustig af te wachten en aan te kijken hoe de oorlog in Iran zich ontwikkelt. Geen eventueel overhaaste beslissingen, maar kijken hoe het loopt en ingrijpen wanneer nodig. Wat in een paar weken of maanden de effecten zullen zijn van de oorlog in Iran op de Nederlandse economie, is op dit moment immers slechts gissen.