Rabobank: oorlog in Midden-Oosten treft Nederlandse economie, wel groei verwacht
Alle regio’s in Nederland worden geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. Desondanks wordt er voor 2026 economische groei verwacht, aldus economen van Rabobank in een onderzoek naar de economische gevoeligheid van regio’s. De economische groei hangt wel sterk af van hoe de oorlog zich ontwikkelt.
Het nieuws rondom de Iran-oorlog en de spanningen in het Midden-Oosten volgt elkaar snel op. Daarom is lastig te voorspellen wat voor impact de oorlog op korte en lange termijn zal hebben op de Nederlandse economie. Rabobank opent het onderzoek dan ook met: “De oorlog in het Midden-Oosten raakt alle Nederlandse regio’s, maar zorgt ook voor flinke onzekerheid in onze regionaal economische voorspellingen.”
Voor het onderzoek heeft Rabobank gekeken naar de gevoeligheid van regionale economieën voor de economische gevolgen in verschillende scenario’s van de oorlog in het Midden-Oosten. Er zijn drie scenario’s geschetst:
- Een basisscenario waarin het gewapende conflict niet langer dan enkele weken duurt;
- Een tussenscenario waarin het gewapende conflict langer dan enkele weken duurt;
- Een escalatiescenario waarin belangrijke Saudi-Arabische olieproductiefaciliteiten en Qatarese gasproductielocaties worden vernietigd, waarna deze enkele jaren buiten werking blijven.
Lichte economische groei in alle scenario’s
Voor 2026 verwacht Rabobank in scenario 1, ondanks de economische onzekerheid door de Iran-oorlog, een economische groei van 1,4 procent. Daarbij erkent Rabobank dat er geen zekerheid geboden kan worden door het onvoorspelbare verloop van de oorlog. “Die zorgt voor een stijging van de olie- en gasprijzen en belemmert een deel van de internationale goederenstroom”, aldus de Rabobank-economen.
In het geval scenario’s 2 en 3 zich voordoen, groeit de economie minder hard. Scenario 2 zou volgens de huidige verwachtingen van de Rabobank-economen leiden tot een economische groei van 1,2 procent. Scenario 3 zou tot een economische groei van slechts 0,6 procent kunnen leiden. Des te heviger de oorlog in het Midden-Oosten is, des te minder hard de Nederlandse economie groeit, is de voorspelling.
In 2025 groeide de economie met 1,9 procent. In alle situaties wordt dus voorspeld dat de economie minder hard groeit dan vorig jaar.
Alle sectoren worden geraakt, sommige sneller dan andere
Dat bepaalde sectoren – industrie, bouw, vervoer, groothandel en de reisbranche – economisch het meest gevoelig zijn voor de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten, was al bekend. Dat onderstreepte Rabobank eerder in nieuwe sectorprognoses en beamen de economen van de bank ook in dit onderzoek. Maar indirect kunnen ook andere sectoren geraakt worden.
Gisteren bereikte de benzineprijs door de gestegen olieprijzen een nieuwe recordhoogte van 2,508 euro per liter. Vandaag is daar alweer een paar cent bovenop gekomen – de adviesprijs voor een liter Euro95 is nu 2,53 euro. Ondernemers die veel de weg op moeten, zoals taxichauffeurs, koeriers en rijschoolhouders, voelen dit gelijk in hun portemonnee. Ook bedrijven die transportafhankelijk zijn, merken de gevolgen.
De sectoren worden echter niet alleen geraakt door hogere kosten. “Meer onzekerheid kan er bijvoorbeeld ook toe leiden dat bedrijven investeringen uitstellen”, stellen de economen van Rabobank. Bovendien kan oplopende inflatie door de oorlog consumentenbestedingen drukken. Wanneer consumenten meer kwijt zijn aan bepaalde noodzakelijke uitgaven, zoals energie en benzine, zullen zij keuzes moeten maken. Volgens Rabobank kan dit effect hebben op bijvoorbeeld de horecabranche.
Hoe energie-intensiever, hoe gevoeliger
Doordat vooral de meest energie-intensieve sectoren direct geraakt worden door de oorlog in het Midden-Oosten, voelen vooral de regio’s waar deze sectoren het meest intensief aanwezig zijn de effecten hiervan op de regionaal-economische groei. “Hoe hoger de energie-intensiteit van een regio, hoe groter het negatieve effect is van het conflict in het Midden-Oosten op de economische groei in de regio”, concludeert Rabobank.
Zo worden de regio’s Delfzijl en omgeving, en Zeeuws-Vlaanderen het hardst getroffen. Ook de regio IJmond is sterk energie-intensief, geeft Rabobank aan. In regio’s waarvan de economie grotendeels op energie-intensieve sectoren draait, is de regionaal-economische groei het meest onzeker.
Er zijn ook regio’s waar energie-intensieve bedrijven een minder belangrijke rol spelen. Daar spelen andere sectoren een grotere rol bij de regionaal-economische groei.
Voor de regio’s Groot-Amsterdam en Zuidoost-Noord-Brabant verwacht Rabobank de hardste economische groei in 2026. In deze regio’s doen sectoren als de specialistische zakelijke dienstverlening en de maakindustrie het goed. Hierdoor wordt de economische groei van Groot-Amsterdam (+3,0 procent) en Zuidoost-Noord-Brabant (+2,9 procent) hoger ingeschat dan het landelijke gemiddelde.