Bijna de helft van bedrijfsleningen naar mkb: ondernemers betalen hogere rente
Het midden- en kleinbedrijf (mkb) ontvangt bijna de helft van alle bancaire leningen aan het Nederlandse bedrijfsleven. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB). Tegelijkertijd betalen mkb-ondernemers een iets hogere rente dan grotere bedrijven.
Volgens de centrale bank komt de gemiddelde rente in maart 2026 voor mkb-kredieten uit op zo’n 3,6 procent, tegenover 3,1 procent voor niet-mkb-bedrijven. De verschillen worden onder meer verklaard door kleinere kredietbedragen en een informatieachterstand, waardoor banken risico’s voor mkb-bedrijven moeilijker kunnen inschatten. Over het geheel genomen bedroeg de gemiddelde rente op zakelijke leningen in de afgelopen twaalf maanden circa 3,4 procent.
Voor ondernemers is inzicht in kredietverlening en renteontwikkeling belangrijk omdat financiering vaak direct invloed heeft op investeringsruimte, groeimogelijkheden en kostenstructuur. De cijfers van DNB laten zien hoe bankleningen over het Nederlandse bedrijfsleven zijn verdeeld en welke renteverschillen daarbij spelen.
Verdeling van leningen over mkb en sectoren
In totaal stond er in maart 2026 voor ongeveer € 340 miljard aan zakelijke bankleningen uit aan het Nederlandse bedrijfsleven. Iets minder dan de helft daarvan is verstrekt aan het mkb, een aandeel dat al langere tijd stabiel blijft. Vooral sectoren als de landbouw, horeca en bouw worden gekenmerkt door een relatief groot aantal mkb-bedrijven.
Naast het verschil tussen mkb en grootbedrijf is ook de verdeling van leningen over sectoren verschillend. De meeste bancaire leningen staan uit in de vastgoedsector, met ongeveer € 149 miljard. Het gaat dan vooral om woningcorporaties. Nederland is hierin niet uniek: in andere eurolanden gaat ook relatief veel bankkrediet naar dit soort instellingen.
Daarnaast gaan veel leningen naar de groot- en detailhandel (€ 37 miljard), de specialistische zakelijke dienstverlening (€ 32 miljard) en de landbouw (€ 21 miljard).
Hoogte van rente verschilt per sector
De rente die ondernemers betalen voor een zakelijke lening is de afgelopen tijd relatief stabiel gebleven. Wel zijn er renteverschillen zichtbaar tussen sectoren, zo blijkt uit de analyse van DNB. Vastgoedbedrijven betalen gemiddeld een lagere rente, onder meer vanwege het aanwezige onderpand in de vorm van onroerend goed. Dit onderpand verkleint het risico op verliezen voor banken, waardoor een lagere rente mogelijk is. Ook ondernemers met een relatie met de overheid, zoals waterbedrijven en afvalverwerkers, betalen gemiddeld een lagere rente.
Aan de andere kant ligt de rente hoger in conjunctuurgevoelige sectoren, zoals in de horeca, recreatie en kunst- en sportsector. Daar speelt een hoger ingeschat risicoprofiel een belangrijke rol.
Financiering en rente voor ondernemers
Voor ondernemers is financiering een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering. Vooral bij investeringen, groei of het overbruggen van periodes met minder liquiditeit. Banken beoordelen een financieringsaanvraag op verschillende factoren. Denk aan de financiële gezondheid van de onderneming, de cashflow, de sector waarin de onderneming actief is en de aanwezigheid van zekerheden zoals vastgoed of andere bezittingen. Hoe hoger het ingeschatte risico en hoe minder zekerheden een ondernemer kan bieden, hoe hoger doorgaans de rente uitvalt.
Ook de omvang van de lening speelt mee. Voor kleinere kredieten betalen ondernemers vaak een hogere rente. Daarnaast beïnvloeden macro-economische factoren, zoals de beleidsrente van de Europese Centrale Bank (ECB), de algemene renteontwikkeling in de markt.