Van strand naar inbox? Waarom veel ondernemers toch niet helemaal loskomen
Nu de schoolvakanties en de bouwvak in volle gang zijn, trekken veel Nederlanders er weer op uit. Ook ondernemers proberen in deze periode vaker de laptop dicht te klappen en tijd vrij te maken voor vakantie. Het beeld van de ondernemer die nooit vakantie neemt of zelfs vanaf het vakantieadres zijn mailbox bijhoudt, blijkt dan ook steeds minder te kloppen.
Uit recent onderzoek onder ruim 2.000 zelfstandig ondernemers blijkt dat ruim zes op de tien zzp’ers jaarlijks vier weken of langer vrij nemen. Dat is vergelijkbaar met werknemers in loondienst.
Toch blijft vakantie voor veel ondernemers een uitdaging. 42 procent geeft aan minder vakantie te nemen dan eigenlijk gewenst. Vooral de financiële gevolgen spelen daarbij een belangrijke rol. Want waar werknemers tijdens hun vakantie gewoon salaris ontvangen, betekent vrij nemen voor zelfstandigen vaak dat de omzet tijdelijk wegvalt.
Voor veel zzp’ers draait de zomervakantie daarom niet alleen om ontspanning, maar ook om planning. Wie vooraf afspraken maakt met klanten, een financiële buffer opbouwt en rekening houdt met een tijdelijke omzetdaling, kan vaak met meer rust genieten van een periode zonder werk.
Zzp’er neemt bijna evenveel vakantie als werknemer
Gemiddeld nemen zzp’ers vijf weken vakantie per jaar. 64 procent van de ondernemers neemt vier weken of meer vrij. Bijna drie op de tien zijn zelfs zes weken of langer niet aan het werk.
Daarmee ligt het aantal vrije weken dicht bij dat van werknemers in loondienst, die doorgaans recht hebben op vier of vijf weken verlof per jaar. Een kleine groep zelfstandigen neemt nauwelijks vakantie: ongeveer 15 procent geeft aan wisselend of amper vrij te nemen.
Het grootste verschil zit niet in het aantal vakantieweken, maar in de financiële gevolgen. Een werknemer krijgt tijdens vakantie doorbetaald, terwijl een zelfstandige meestal geen inkomsten heeft als er niet wordt gewerkt. Ook hebben ondernemers geen recht op vakantiegeld.
Vrijheid om zelf het moment te bepalen
Een voordeel van het ondernemerschap is de flexibiliteit. Driekwart van de ondervraagde zelfstandigen geeft aan veel vrijheid te ervaren bij het plannen van vakantie.
Er zijn geen vast vakantiedagen die eerst moeten worden aangevraagd en geen leidinggevende die een planning moet goedkeuren. Zelfstandigen bepalen grotendeels zelf wanneer zij hun werkzaamheden tijdelijk neerleggen. Die vrijheid maakt het makkelijker om vakantie af te stemmen op rustige periodes, persoonlijke omstandigheden of de planning van klanten.
Vrij nemen betekent niet altijd volledig loslaten
Hoewel veel ondernemers daadwerkelijk vakantie nemen, lukt volledig afstand nemen niet voor iedereen. Bijna de helft van de zelfstandigen geeft aan tijdens vakantie echt vrij te zijn van werk.
Tegelijkertijd werkt ruim een derde af en toe door tijdens de vakantie. Dat hoeft niet altijd als belastend te worden ervaren. Van deze groep geeft namelijk 60 procent aan dat zij dit vooral doen omdat ze het zelf prettig vinden.
Een kort controlemoment kan bijvoorbeeld voorkomen dat een ondernemer na thuiskomst wordt geconfronteerd met een volle inbox of onverwachte problemen. Voor sommige ondernemers is bereikbaarheid tijdens vakantie daarom geen verplichting, maar juist een bewuste keuze.
Financiële druk grootste obstakel bij meer vakantie
Ondanks dat veel zzp’ers meerdere weken per jaar vrij nemen, zou een grote groep vaker vakantie willen nemen. 42 procent geeft aan minder vrij te nemen dan eigenlijk gewenst.
De belangrijkste reden is financieel. Zo ervaart 40 procent van de zelfstandigen druk rondom vakantie. Tijdens een vrije periode lopen vaste lasten gewoon door, terwijl inkomsten kunnen dalen doordat er minder uren worden gewerkt of opdrachten tijdelijk stilliggen.
Daarom is het belangrijk om vakantie niet alleen als vrije tijd te bekijken, maar ook als financiële planning. Ondernemers die vooraf rekening houden met omzetverlies en vaste kosten, kunnen vaak met meer rust vertrekken.
Zo bereid je je vakantie financieel goed voor
Een goede voorbereiding begint met inzicht. Breng daarom eerst in kaart welke vaste lasten blijven doorlopen tijdens je afwezigheid, zowel zakelijk als privé.
Denk bijvoorbeeld aan abonnementen, huur, hypotheek en andere terugkerende kosten. Bereken daarnaast hoeveel omzet je mogelijk misloopt in de periode waarin je minder of niet werkt. Door maandelijks een bedrag apart te zetten voor vakanties en andere periodes waarin je minder inkomen hebt, bouw je een vakantiebuffer op.
Ook duidelijke afspraken met klanten helpen om met een gerust gevoel vrij te nemen. Bepaal vooraf wanneer je bereikbaar bent en hoe klanten contact met je kunnen opnemen tijdens je afwezigheid. Tot slot kan het slim zijn om je vakantie te plannen in een rustigere periode, zodat de impact op je omzet en klantrelaties zo beperkt mogelijk blijft.