Werkloosheid opnieuw 3,9 procent, maar veel arbeidspotentieel blijft onbenut
De Nederlandse arbeidsmarkt blijft in beweging. In mei 2026 was 3,9 procent van de beroepsbevolking werkloos. Dat is gelijk aan het niveau van april. Ondertussen blijft een groot deel van het beschikbare arbeidspotentieel onbenut. Dat komt vooral omdat veel jonge werknemers meer uren zouden willen werken.
Volgens nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waren in mei 399.000 mensen werkloos. In de afgelopen drie maanden daalde het aantal werklozen gemiddeld met 6.000 per maand. Het aantal mensen met betaald werk nam in dezelfde periode juist af met gemiddeld 7.000 per maand.
Naast de 399.000 werklozen zijn er 3,2 miljoen mensen die niet tot de beroepsbevolking worden gerekend. Een deel daarvan werkt niet omdat zij bijvoorbeeld met pensioen zijn, ziek zijn of niet direct beschikbaar zijn voor werk.
Voor ondernemers betekent dit dat de arbeidsmarkt niet ruimer wordt. Ondanks de stabiele werkloosheid blijft het voor veel bedrijven lastig om geschikt personeel te vinden. Toch blijkt dat Nederland nog veel onbenut arbeidspotentieel heeft. Vooral jongeren geven aan meer uren te willen werken dan hun huidige contract biedt.
Jonge werknemers willen meer uren werken
Uit onderzoek van Intelligence Group blijkt dat bijna 250.000 jonge werknemers meer uren zou willen werken. Ruim twee derde van de werknemers onder de 30 jaar heeft een voorkeur voor een fulltimebaan, terwijl slechts 53 procent daadwerkelijk fulltime werkt. Hierdoor blijft jaarlijks een arbeidspotentieel van bijna 120.000 voltijdsbanen (fte’s) onbenut.
Het onderzoek laat zien dat er vooral in de zorg, het onderwijs en sociaal-maatschappelijke beroepen nog veel capaciteit beschikbaar is. Duizenden voltijdsbanen blijven onbenut doordat werknemers vastzitten in contracten met minder uren.
Samen gaat het in deze drie sectoren om ongeveer 40.000 fte aan capaciteit van jonge werknemers die meer uren zouden willen werken. Wanneer de volledige beroepsbevolking wordt meegenomen, loopt dit aantal verder op. In deze sectoren blijft in totaal ongeveer 65.000 fte aan beschikbare capaciteit onbenut. Dit zijn juist de sectoren waar personeelstekorten al jarenlang een probleem vormen.
Kansen voor werkgevers liggen in contracten en flexibiliteit
Niet alleen jongeren vormen een onbenutte bron van arbeidsuren. Ook binnen de totale werkende beroepsbevolking blijft veel capaciteit liggen. In totaal komt het onbenutte arbeidspotentieel onder werkenden uit op ongeveer 164.000 fte. Dat blijkt ook uit eerder onderzoek, waarin meer deeltijders aangeven extra uren te willen werken.
Volgens arbeidsmarktdeskundigen ligt een deel van de oplossing bij werkgevers zelf. Door meer flexibiliteit te bieden in uren, contractvormen en werkafspraken kunnen bedrijven meer capaciteit benutten zonder direct nieuwe mensen te hoeven werven.
Voor ondernemers is dit een belangrijk aandachtspunt. In een arbeidsmarkt waar personeel schaars blijft, draait het niet alleen om het aantrekken van nieuwe werknemers, maar ook om het optimaal inzetten van mensen die al beschikbaar zijn.
Personeelstekort? Kijk eerst naar onbenutte uren
De cijfers laten zien dat een deel van de oplossing voor personeelstekorten niet alleen buiten organisaties ligt, maar ook binnen bestaande teams. Door contracten en roosters beter af te stemmen op de wensen van werknemers, kunnen werkgevers een aanzienlijk deel van hun personeelsvraag invullen.
Ook het makkelijker aanbieden en uitbetalen van overuren kan helpen om beschikbare kennis en ervaring beter in te zetten. Daarnaast kunnen werknemers vaker gebruikmaken van de Wet flexibel werken (Wfw), waarmee zij een verzoek kunnen doen om meer uren te werken. Een werkgever mag zo’n verzoek alleen weigeren wanneer sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.
Voor ondernemers met personeel ligt hier een belangrijke kans: wie beter kijkt naar de capaciteit binnen de eigen onderneming, kan mogelijk meer uit het huidige personeelsbestand halen.