Kleine ondernemers moeten meer plek in de wijk krijgen, stellen onderzoekers
Kleine ondernemingen dragen bij aan de leefbaarheid van de wijk, concluderen onderzoekers van Platform31. Maar door de woningnood en de hogere prijzen zijn er minder kansen voor ondernemers in de buurt. Om hen meer ruimte te bieden, moeten woningcorporaties zich inzetten voor meer betaalbare werkplekken.
Fietsenmakers, koffietentjes, ateliers voor kunstenaars – dit zijn slechts enkele voorbeelden van zaken die sterk bijdragen aan een leefbare buurt. Buren zouden elkaar op plekken als deze moeten kunnen ontmoeten zonder dat zij hiervoor de hoofdprijs betalen.
Doordat de focus van woningcorporaties met name ligt op het beschikbaar maken van meer woningen, blijft er echter weinig ruimte over voor bedrijfsonroerend goed (BOG) en maatschappelijk onroerend goed (MOG). Dat terwijl kleine ondernemers uit de buurt juist een belangrijke bijdrage leveren aan de leefbaarheid van de wijk en de wijkeconomie.
“De nadruk op woningbouw in combinatie met stijgende prijzen, maakt het voor veel ondernemers steeds moeilijker om betaalbare werkruimte te vinden”, zegt onderzoeker Jeroen Mens van Platform31. Samen met onderzoeker Jorn Koelemaij pleit hij ervoor dat kleine ondernemers weer meer plek in de buurt krijgen. En daarin kunnen woningcorporaties een belangrijke rol spelen, stellen zij.
Verhuur is nu een verdienmodel
Woningcorporaties zijn druk bezig om de wachtlijsten voor woningen terug te dringen en om bestaande woningen te verduurzamen. De corporaties geven echter aan dat een tekort aan geld hen belemmert om alle doelen te verwezenlijken.
Als woningcorporaties ruimtes voor zakelijk gebruik verhuren, wordt dit vaak gedaan met het doel hier het meeste uit te halen. Zo vormen deze huurpanden een verdienmodel om de investeringen in (sociale huur)woningen te financieren. De Platform31-onderzoekers betwijfelen echter of dit de winkeltjes en bedrijfjes tot stand brengt waar de buurt behoefte aan heeft.
Mens en Koelemaij roepen woningcorporaties dan ook op om de verhuur van bedrijfsruimtes niet primair als verdienmodel te zien. Bedrijfsruimtes zouden een instrument moeten zijn om wijken te verbeteren en maatschappelijke meerwaarde te creëren.
Meer betaalbare werkplekken, minder omzet
Volgens Mens en Koelemaij bestaan sterke en vitale buurten, wijken en steden niet alleen uit woningen. Als corporaties zich alleen richten op de woonopgave als einddoel, blijven andere vraagstukken liggen. Maar door betaalbare bedrijfs- en maatschappelijke ruimten beschikbaar te stellen, kunnen meerdere vliegen in één klap worden geslagen.
Ondernemers en voorzieningen uit de buurt dragen bij aan sociale cohesie en creëren meer ontwikkelingskansen. “Dit creëert maatschappelijke waarde, waardoor financiële investeringen in het verbeteren van de leefbaarheid op lange termijn mogelijk minder nodig zijn”, aldus de onderzoekers.
In armere wijken hebben bewoners bijvoorbeeld behoefte aan laagdrempelige voorzieningen, stelt Mens. Woningcorporaties zouden zich dan ook moeten inzetten voor het beschikbaar stellen van betaalbare ruimtes, bijvoorbeeld op de begane grond van nieuwe en bestaande panden, zodat kleine ondernemers hier terecht kunnen. Daarbij moeten de corporaties accepteren dat dit hen minder oplevert.
Woningwet
Je vraagt je misschien af: mogen woningcorporaties zich richten op zakelijk vastgoed? Het antwoord is: ja. De Woningwet maakt het voor woningcorporaties mogelijk om BOG en MOG te verhuren in buurten waar zij veel ruimten in bezit hebben. Op grond van deze wet hebben de corporaties zelfs een volkshuisvestelijke taak om bij te dragen aan de leefbaarheid in de wijk.
Krijgen kleine ondernemers meer kansen?
Het is voor kleine ondernemingen nu lastig om een betaalbare werkplek te vinden. Zoals uit dit artikel blijkt, wordt voor ruimten vaak de hoofdprijs gevraagd. Ook ligt in wijken en steden de focus met name op het creëren van meer woningaanbod. Hierdoor is de beschikbaarheid van plekken voor winkeltjes en bedrijfjes meer op de achtergrond komen te staan.
Ben jij een kleine ondernemer met de wens om een eigen bedrijfsruimte te hebben? Of zou je deze kans grijpen als die er zou zijn? Als woningcorporaties zich meer in gaan zetten op het beschikbaar stellen, zoals de onderzoekers van Platform31 willen, zou dit in de toekomst zomaar een reëler doel kunnen worden.