Minder faillissementen in de horeca, maar ondernemers blijven onder druk staan
Het aantal faillissementen in de horeca is in juli 2026 sterk gedaald ten opzichte van een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Toch blijft de sector voor flinke uitdagingen staan.
In juli 2026 werden in Nederland 266 bedrijven failliet verklaard. Dat zijn er 33 minder dan in dezelfde maand vorig jaar, een daling van 11 procent. Ook ten opzichte van juni nam het aantal faillissementen met 36 af.
Voor horecaondernemers is vooral de ontwikkeling binnen de horecasector opvallend. De faillissementsgraad in de horeca kwam in juli uit op 17,9 faillissementen per 100.000 bedrijven. Een jaar eerder lag dat cijfer nog op 35,1. In geen andere sector daalde de faillissementsgraad zo sterk als in de horeca. Maar dat betekent niet dat de druk op horecabedrijven is verdwenen.
Consument houdt hand op de knip
Volgens recente cijfers van ING groeit de Nederlandse horeca in 2026 nauwelijks. Ondanks de hogere consumentenbestedingen zijn consumenten terughoudender met uit eten gaan en cafébezoeken. In de eerste helft van dit jaar verkochten restaurants en cafés 1,6 procent minder gerechten en drankjes dan in dezelfde periode vorig jaar.
De omzet steeg wel met bijna 3 procent, maar die groei kwam volledig door hogere prijzen. Horecaondernemers verkopen dus minder, terwijl de omzet op peil blijft door prijsverhogingen. De daling van het aantal verkochte gerechten en drankjes hangt onder meer samen met veranderend consumentengedrag.
Door de oplopende prijzen, bijvoorbeeld voor brandstof, besparen consumenten vaker op uitgaven die zij als minder noodzakelijk beschouwen. Horeca en vakanties worden daarbij geraakt. Zo geeft bijna een derde van de restaurant- en cafébezoekers aan dit jaar minder te bestellen dan vorig jaar.
Dat is een ontwikkeling om rekening mee te houden. De horecaprijzen stijgen in 2026 naar verwachting gemiddeld met ongeveer 5 procent. Vorig jaar kwam de stijging al uit op bijna 4 procent. Hogere huur-, inkoop- en personeelskosten spelen daarbij een belangrijke rol.
Voor ondernemers in de horeca wordt het daardoor steeds lastiger om hogere kosten volledig door te berekenen aan de gast. Uit onderzoek van ING blijkt dat een meerderheid van de consumenten de huidige prijzen in cafés en restaurants als te hoog ervaart.
Personeel blijft een belangrijke kostenpost
Naast de terughoudende consument blijft personeel een belangrijke uitdaging voor ondernemers. Hoewel de arbeidsmarkt minder krap is dan voorheen, kampt nog altijd 30 procent van de horecabedrijven met personeelstekorten.
Een deel van de ondernemers probeert personeel aan te trekken of te behouden door betere arbeidsvoorwaarden te bieden. Andere bedrijven kiezen ervoor hun openingstijden te beperken of het aanbod te verkleinen. Dat kan de personeelsdruk verminderen, maar heeft tegelijkertijd gevolgen voor de omzet.
Vooral voor kleinere horecazaken kan dit een lastige afweging zijn. Minder personeel betekent lagere kosten, maar minder openingsuren of een beperkter aanbod kunnen ook betekenen dat de omzet en gastbeleving onder druk komen te staan.
Meer doen met minder personeel
Door de combinatie van hogere kosten en personeelstekorten wordt arbeidsproductiviteit volgens ING steeds belangrijker. Dit betekent dat horecaondernemers met dezelfde of een kleinere personeelsbezetting meer omzet moeten zien te realiseren.
Restaurants en cafés kunnen dit onder meer doen door processen verder te standaardiseren. Een kleinere menukaart, vaste menu’s en efficiëntere werkprocessen in de keuken en bediening kunnen bijvoorbeeld helpen om met minder personeel meer werk te verzetten.
Ook voorraadbeheer en tafelbezetting bieden mogelijkheden. Door slimmer in te kopen, verspilling te beperken en bijvoorbeeld meerdere shifts per avond te draaien, kan de beschikbare capaciteit beter worden benut.
Hotels krijgen extra uitdaging door hogere btw
Voor ondernemers in de logiessector speelt daarnaast de btw-verhoging een belangrijke rol. Het btw-tarief op logies ging in januari 2026 van 9 naar 21 procent.
De prijzen voor hotelovernachtingen lagen in de eerste helft van 2026 gemiddeld 10 procent hoger dan een jaar eerder. Hotels lijken daarmee een groot deel van de btw-verhoging door te berekenen aan de gast.
In de eerste vijf maanden van dit jaar nam het totale aantal overnachtingen in de logiessector weliswaar met 2 procent toe, maar het aantal hotelovernachtingen daalde met 1,4 procent. Vooral Nederlandse gasten bleven weg.
Vooral in de grensregio’s kan dat lastig zijn. Gasten kunnen daar relatief eenvoudig uitwijken naar een hotel in Duitsland of België. Ondernemers moeten hun prijsstrategie daarom steeds sterker afstemmen op locatie, doelgroep en concurrentie.
Groter verschil tussen horecaondernemers
Hoewel het aantal faillissementen in juli flink is gedaald, blijft het beeld binnen de horeca gemengd. Vooral restaurants en cafés hebben te maken met een combinatie van terughoudende consumenten, hogere kosten en personeelstekorten.
Daarbij ontstaat volgens ING een duidelijk verschil tussen horecabedrijven. Grotere ondernemingen met schaalvoordelen en vernieuwende concepten lijken beter in staat om processen te standaardiseren en kosten te beheersen. Kleinere, meer traditionele horecazaken hebben daar soms minder financiële ruimte voor.
Dat kan de komende jaren leiden tot verdere overnames en het verdwijnen van bedrijven die onvoldoende mee kunnen bewegen met de veranderende markt.
Kostenbeheersing en positionering worden bepalend
De daling van het aantal faillissementen in juli is een positief signaal voor de horeca, maar van een breed herstel is nog geen sprake. ING verwacht dat de volumegroei in de horeca in 2027 beperkt blijft tot ongeveer 0,5 procent.
Voor horecaondernemers ligt de uitdaging de komende tijd niet alleen in het aantrekken van meer gasten. Het maken van strategische keuzes wordt steeds belangrijker om toekomstbestendig te blijven.
Volgens ING ligt succes in het combineren van innovatieve concepten, een strakke kostenbeheersing en een hogere productiviteit, aangevuld met duidelijke positionering en een passend prijsniveau.
Ondernemers die hun bedrijfsvoering efficiënter weten in te richten en tegelijkertijd een aantrekkelijke gastbeleving bieden, staan gezien de huidige ontwikkelingen sterker.