Minder zzp’ers, terwijl de arbeidsmarkt krap blijft
Het aantal zzp’ers blijft dalen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over het tweede kwartaal van 2026. Hoewel de werkloosheid licht afnam en werkgevers nog steeds moeite hebben om personeel te vinden, kiezen minder mensen voor het zelfstandig ondernemerschap.
De cijfers laten zien dat de arbeidsmarkt in beweging blijft. Er staan nog altijd veel vacatures open en de vraag naar personeel blijft groot, maar tegelijkertijd neemt het aantal zzp’ers af. De manier waarop organisaties zelfstandigen inzetten lijkt langzaam te veranderen. Dat heeft gevolgen voor zowel opdrachtgevers als zzp’ers, zeker in sectoren waar traditioneel veel met zelfstandigen wordt gewerkt.
Aantal zzp’ers daalt voor zesde kwartaal op rij
In het tweede kwartaal van 2026 hadden bijna 1,5 miljoen mensen een hoofdbaan als zelfstandige. Dat zijn 13.000 minder dan een kwartaal eerder. De volledige afname komt voor rekening van zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers).
De daling zet daarmee al zes kwartalen achter elkaar door. Vergeleken met eind 2024 telt Nederland inmiddels 131.000 minder zzp’ers. Mogelijk speelt het strengere toezicht op schijnzelfstandigheid daarbij een rol. Sinds de Belastingdienst actiever controleert op arbeidsrelaties, kiezen sommige opdrachtgevers ervoor om minder zelfstandigen in te huren of werkzaamheden weer onder te brengen bij werknemers.
Daarnaast waren er in het afgelopen kwartaal ruim 5,6 miljoen werknemers met een vaste arbeidsrelatie. Dat zijn er 4.000 meer dan in het eerste kwartaal. Ruim 2,7 miljoen werknemers hebben een flexibele arbeidsrelatie. Dat is evenveel als een kwartaal eerder. In de vier kwartalen daarvoor steeg het aantal flexwerkers nog.
Minder banen, maar nog altijd veel vraag
Ondanks de afname van het aantal zelfstandigen is de vraag naar arbeid nog steeds groot. Aan het einde van het tweede kwartaal stonden er 375.000 vacatures open. Dat zijn er weliswaar 3.000 minder dan een kwartaal eerder, maar doordat ook het aantal werklozen daalde, nam de spanning op de arbeidsmarkt juist iets toe.
Voor iedere 100 werklozen zijn er nu 95 openstaande vacatures, tegenover 91 in het eerste kwartaal. Daarmee blijft de arbeidsmarkt relatief krap, al ligt het niveau nog duidelijk onder de piek van 2022. Toen waren er 142 openstaande vacatures per 100 werklozen.
Voor zzp’ers betekent dit dat de vraag naar gespecialiseerde kennis en tijdelijke capaciteit aanwezig blijft, al verschilt dat sterk per sector.
Vooral kansen in handel, zorg en zakelijke dienstverlening
De meeste vacatures zijn nog altijd te vinden in de handel (70.500), de zorg (68.500) en de zakelijke dienstverlening (61.200). Samen zijn deze sectoren goed voor meer dan de helft van alle openstaande vacatures.
Het aantal vacatures in de zakelijke dienstverlening nam wel iets af, van 62.400 naar 61.200. Juist daar zijn veel zelfstandig professionals actief. Ook in de horeca, in de cultuur, recreatie en overige dienstverlening en het onderwijs liep het aantal openstaande vacatures terug.
Minder werk via uitzendbureaus
Het totale aantal banen in Nederland daalde met 8.000 naar 11,6 miljoen. Vooral uitzendbureaus leverden fors in: daar verdwenen 13.000 banen. Ook in de zakelijke dienstverlening daalde het aantal banen.
Daar tegenover stond groei bij de overheid, waar 6.000 banen bijkwamen. In de bouw en in de zorg nam de werkgelegenheid ook licht toe.
Werkloosheid daalt licht
Het aantal werklozen nam af met 17.000 tot 396.000 personen. Daardoor daalde het werkloosheidspercentage in het tweede kwartaal van 2026 van 4,0 procent naar 3,9 procent. In juni 2026 kwam de werkloosheid uit op 3,8 procent.
Toch laten die cijfers niet het hele beeld zien. Er waren ook 568.000 deeltijdwerkers die graag meer uren willen werken en daar direct beschikbaar voor zijn. Dat zijn er 9.000 meer dan een kwartaal eerder. Deze groep telt niet mee in de officiële werkloosheidscijfers, maar laat wel zien dat er nog veel onbenut arbeidspotentieel is.
Wat betekenen deze cijfers voor zzp’ers?
De arbeidsmarkt blijft voorlopig gunstig voor zelfstandigen die beschikken over specialistische kennis of in sectoren werken waar personeel schaars is. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat het ondernemerschap onder druk komt te staan. Het aantal zzp’ers loopt al anderhalf jaar terug, terwijl opdrachtgevers kritischer kijken naar de inzet van zelfstandigen.
Voor veel zzp’ers betekent dit dat een sterk netwerk, meerdere opdrachtgevers en een duidelijke positionering belangrijker worden. In een arbeidsmarkt die nog altijd krap is, blijven er kansen, maar de manier waarop opdrachtgevers zelfstandigen inzetten verandert wel zichtbaar.