Opdrachtgevers huren geen of minder zzp’ers in onder huidige regelgeving
25% van de zzp’ers merkt dat opdrachtgevers geen of minder zelfstandigen willen inzetten door de huidige regelgeving. Dat blijkt uit een onderzoek van onder meer het RTL Nieuwspanel en RTL Z onder ruim 3.000 ondernemers.
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst strenger op schijnzelfstandigheid, onder de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA). De wet bestaat al sinds 2016, maar tot 2025 werd er enkel met steekproeven gekeken of ondernemers zich aan de regels hielden. Nu er strenger wordt gecontroleerd, ziet een kwart van de zzp’ers opdrachten verdwijnen.
Grootschalige handhaving blijft uit
Uit het onderzoek blijkt dat slechts 2% van de ondernemers is gecontroleerd sinds januari vorig jaar. Hoewel het de bedoeling is dat de Belastingdienst strenger op schijnzelfstandigheid controleert, blijft handhaving op grote schaal nog uit.
Desondanks merkt 34% van de zzp’ers dat opdrachtgevers zich anders zijn gaan gedragen. “Door de ingewikkeldheid van de wet zijn veel opdrachtgevers extreem voorzichtig en snel geneigd om niet meer samen te werken”, zegt zzp’er in de zorg Janco Verboom. Ook hij merkt dat opdrachtgevers zich zorgen maken als het gaat om het inhuren van zzp’ers en dat opdrachten schaarser worden.
Ondernemers passen beleid aan
12% van de ondernemers met personeel huurt minder zzp’ers in. 7% van hen verkort de duur van opdrachten. 7% doet meer checks en administratie. En één op de vijf ondernemers die zzp’ers inhuurt of inhuurde, stopt hier helemaal mee.
Onder opdrachtgevers is er bovendien meer voorzichtigheid. “Ze willen opdrachten nu in een zo duidelijk mogelijke vorm gieten, benadrukken dat het om tijdelijke overeenkomsten gaat en controleren extra goed of zzp’ers wel de juiste papieren hebben”, aldus Verboom.
Meer zzp’ers in loondienst
Het onderzoek laat zien dat 11% van de zzp’ers een baan aangeboden kreeg en dat 9% moet werken via bijvoorbeeld detacheringsbureaus. “Voor sommige zzp’ers was de situatie zo ingewikkeld dat ze maar in loondienst gingen”, zegt Verboom. Van de zzp’ers denkt 12% erover om te stoppen of in loondienst te gaan.
Dat blijkt ook uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het aantal zzp’ers daalde in 2025 met 62.000. Dat kwam vooral omdat relatief veel zzp’ers in loondienst gingen. Ook zijn er minder mensen als zzp’er gaan werken.
Ruim twee derde verandert niets
61% van de zzp’ers heeft niets aangepast aan de manier van werken en overweegt ook niet om dat te doen. Het gaat hier vooral om zzp’ers die voor meerdere opdrachtgevers werken. Maar ook van de zelfstandigen die voor één opdrachtgever werken, heeft 45% nog niets gewijzigd op werkgebied.
Er zijn wel zzp’ers die hun manier van werken aanpassen vanwege de handhaving op schijnzelfstandigheid. Een derde van hen heeft al iets aan de eigen werkzaamheden veranderd of overweegt dat te doen.
Nieuwe zzp-wet in de maak
Het aanstaande kabinet wil schijnzelfstandigheid aanpakken door de conceptwet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) op te splitsen. Er komt een apart ‘rechtsvermoeden van werknemerschap’ voor zzp’ers met een laag uurtarief. Hiermee wordt het voor zzp’ers makkelijker om aanspraak te maken op werknemersrechten. Het overige deel van de VBAR wordt vervangen door een nieuwe wet: de Zelfstandigenwet.