ACM geeft ondernemers duidelijkheid over nieuwe regels voor datadeling
Sinds september 2025 geldt in de Europese Unie de Dataverordening. Deze wet heeft directe gevolgen voor ondernemers die werken met slimme apparaten en digitale diensten. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft daarom een nieuwe leidraad gepubliceerd die bedrijven helpt om de regels rond datadeling in de praktijk toe te passen.
De leidraad van de ACM richt zich vooral op fabrikanten, leveranciers en verkopers van slimme apparaten en bijbehorende digitale diensten. Denk hierbij aan auto’s, landbouwmachines en andere apparaten die data verzamelen tijdens het gebruik. De nieuwe Europese regels geven klanten meer controle over de data die hun apparaten genereren. Die gegevens moeten bovendien eenvoudiger gedeeld kunnen worden met derden, zoals reparatiebedrijven of ontwikkelaars van nieuwe digitale toepassingen.
De ACM wil met de leidraad duidelijk maken wat dit concreet inhoudt voor ondernemers. Het gaat daarbij onder meer om informatieverplichtingen richting klanten en de manier waarop bedrijven toegang tot data moeten organiseren.
Meer grip voor gebruikers, nieuwe verplichtingen voor bedrijven
In de praktijk betekent de Europese Dataverordening dat bedrijven duidelijk moeten uitleggen welke gegevens zij verzamelen en hoe gebruikers die kunnen inzien en opvragen. Daarnaast zijn zij verplicht om deze data kosteloos, veilig en eenvoudig toegankelijk te maken.
Bedrijven worden gestimuleerd om eerlijke en duidelijke contracten te sluiten over het delen van data tussen ondernemingen. Clouddienstverleners moeten het voor klanten eenvoudiger maken om over te stappen naar andere platforms. En in uitzonderlijke noodsituaties kunnen overheden – onder voorwaarden – toegang krijgen tot bedrijfsdata, bijvoorbeeld bij rampenbestrijding.
Voor ondernemers die slimme apparaten leveren of beheren, betekent dit dat zij dataprocessen en klantcommunicatie mogelijk moeten aanpassen. Bovendien gelden er regels voor hoe bedrijven data mogen gebruiken en welke afspraken ze onderling mogen maken.
Zo moet een autobezitter bijvoorbeeld toegang krijgen tot de data van zijn voertuig en deze kunnen delen met een garage naar keuze. Hierdoor hoeft de autobezitter niet meer per se naar de merkdealer te gaan. Dit vergroot de keuzevrijheid en het gemak voor consumenten.
Voor bedrijven en overheden zijn de Europese regels daarom ook bedoeld als stimulans voor een eerlijke, betrouwbare en innovatieve data-economie binnen de EU.
Voorlopige leidraad, maar wel direct toepasbaar
De ACM benadrukt dat de leidraad voorlopig is. De Europese Commissie werkt nog aan aanvullende richtlijnen, die later dit jaar komen. Zodra die er zijn, wordt de leidraad aangepast en definitief gemaakt. Ook werkt de Europese Commissie nog aan een aanvullende uitleg over clouddiensten, zoals het eenvoudiger maken van het overstappen tussen cloudproviders. Deze aanvulling verwacht de Europese Commissie eind 2026.
Voor ondernemers betekent dit dat de regels nog kunnen veranderen of aangevuld. Toch biedt de huidige leidraad al concrete handvatten om nu mee aan de slag te gaan.
Belang van voorlichting voor ondernemers
De ACM zet sterk in op uitleg en ondersteuning voor bedrijven. Naast de leidraad organiseert de toezichthouder bijeenkomsten, publiceert zij uitlegvideo’s en spreekt zij op evenementen om ondernemers te informeren over de Dataverordening.
Bedrijven die willen weten wat de Europese regels en leidraad precies betekenen voor hun sector, kunnen rechtstreeks contact opnemen met de ACM.
Wat betekent dit voor ondernemers?
De Europese Dataverordening bevat regels voor het gebruik, delen en toegankelijk maken van data die door verbonden apparaten en digitale diensten worden gegenereerd. Het doel is om de data-economie eerlijker en transparanter te maken. En gebruikers én bedrijven meer grip te geven op gegevensstromen.
Voor ondernemers die werken met slimme apparaten of datagedreven diensten is dit een belangrijke ontwikkeling. De Dataverordening verandert niet alleen de manier waarop bedrijven data mogen delen, maar ook de relatie met klanten en partners in de keten. Ondernemers doen er goed aan te inventariseren welke data hun producten verzamelen, hoe klanten daar toegang toe krijgen en hoe zij processen moeten aanpassen aan de nieuwe Europese regels. De leidraad van de ACM biedt daarvoor een praktische basis.