Nieuwe Europese verpakkingsregels komen eraan: wat betekent dit voor jouw bedrijf?
Gebruik je verpakkingen om producten te verkopen of verstuur je bestellingen naar klanten? Dan krijg je vanaf 12 augustus 2026 te maken met nieuwe Europese verpakkingsregels: de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR).
Met de PPWR wil de Europese Unie de hoeveelheid verpakkingsafval terugdringen en het gebruik van verpakkingen verduurzamen. De regels moeten er bijvoorbeeld voor zorgen dat verpakkingen minder materiaal bevatten, beter recyclebaar zijn en vaker worden hergebruikt.
De regels gelden voor vrijwel iedere ondernemer die verpakkingen gebruikt: van webshops en retailers tot producenten, importeurs en horecaondernemers. De invoering gebeurt stap voor stap tot 2035. De eerste verplichtingen gaan in op 12 augustus 2026.
Waarom de PPWR?
De Europese Unie produceert jaarlijks miljoenen tonnen verpakkingsafval. Door de groei van e-commerce, thuisbezorging en consumptie neemt die hoeveelheid nog steeds toe. Veel verpakkingen worden maar één keer gebruikt, terwijl ze waardevolle grondstoffen bevatten.
Met de PPWR wil de Europese Commissie die trend doorbreken. De nieuwe wet moet ervoor zorgen dat verpakkingen:
- Beter recyclebaar zijn
- Minder grondstoffen bevatten
- Vaker opnieuw worden gebruikt
- Minder schadelijke stoffen bevatten
- Eenvoudiger kunnen worden ingezameld en verwerkt
Het doel is een klimaatneutrale verpakkingsketen in 2050. Voor ondernemers betekent dit dat verpakkingen niet langer alleen een praktische of commerciële functie hebben. Ook duurzaamheid, materiaalkeuze en recyclebaarheid worden onderdeel van de bedrijfsvoering.
Voor wie gelden de nieuwe regels?
Werk je met verpakkingen? Dan is de kans groot dat de PPWR ook voor jouw onderneming gevolgen heeft. Vrijwel ieder bedrijf dat verpakkingen produceert, gebruikt, importeert of afvoert, krijgt te maken met één of meer nieuwe verplichtingen.
Dat betekent dat de regels niet alleen voor fabrikanten gelden. Ook een webshop die dagelijks tientallen pakketten verstuurt of een retailer die producten onder een eigen merk verkoopt, krijgt met de nieuwe regelgeving te maken.
Welke regels voor jouw bedrijf gelden, hangt af van jouw rol in de verpakkingsketen. Een fabrikant heeft bijvoorbeeld andere verantwoordelijkheden dan een importeur of distributeur. Toch krijgen vrijwel alle ondernemers een zorgplicht: zij moeten controleren of de verpakkingen waarmee zij werken voldoen aan de Europese eisen.
Ook verzendverpakkingen vallen onder de wet
Veel ondernemers denken bij verpakkingen vooral aan de doos of fles waarin een product wordt verkocht. Maar de PPWR kijkt veel breder. Ook materiaal dat uitsluitend wordt gebruikt voor transport of het verzenden van producten vallen onder de regelgeving.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Tape
- Enveloppen
- Verzenddozen
- Opvulmateriaal
- Verzendetiketten
- Beschermende folie
Vooral ondernemers met een webshop zullen daarom kritisch naar hun verpakkingsproces moeten kijken. Een te grote verzenddoos of onnodig veel opvulmateriaal kan straks gevolgen hebben voor de naleving van de regelgeving.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of bedrijven zich aan de regels houden.
Uitzondering voor kleinere bedrijven
De Europese wet houdt rekening met kleinere ondernemingen. Heb je minder dan tien werknemers en een jaaromzet van minder dan € 2 miljoen? Dan zijn sommige regels soepeler. Laat je bijvoorbeeld verpakkingen maken door een leverancier binnen de Europese Unie, dan regelt die vaak de officiële documenten voor je. Daarnaast gelden minder strenge regels voor hergebruik wanneer je jaarlijks minder dan 1.000 kg verpakkingsmateriaal gebruikt.
Maar dat betekent niet dat kleine ondernemers niets hoeven te doen. Ook zij blijven verantwoordelijk voor het gebruik van verpakkingen die aan de Europese eisen voldoen.
Wat verandert er vanaf 12 augustus 2026?
Vanaf 12 augustus 2026 gelden de eerste concrete verplichtingen. Dat betekent:
Geen PFAS in voedselverpakkingen
Verkoop je eten of drinken? Dan mogen verpakkingen die direct in contact komen met voedsel geen schadelijke PFAS-stoffen bevatten boven de toegestane grenswaarden. Denk aan pizzadozen, maaltijdverpakkingen en koffiebekers.
Zorg voor een conformiteitsverklaring
Importeer je verpakkingen of laat je ze produceren? Dan moet je kunnen aantonen dat ze voldoen aan de Europese wetgeving. Dat gebeurt met een EU-conformiteitsverklaring, die door de fabrikant wordt opgesteld.
Controleer de verpakkingsinformatie
Op iedere verpakking moet duidelijk te zien zijn wie de fabrikant of importeur is. Daarnaast moet een identificatienummer aanwezig zijn. Deze informatie mag ook via een QR-code beschikbaar worden gemaakt.
Controleer je leveranciers
Ondernemers die verpakte producten inkopen of doorverkopen, moeten nagaan of de verpakking correct is gelabeld, of de fabrikant of importeur vermeld staat en of een geldige conformiteitsverklaring beschikbaar is.
Maak oude voorraad zoveel mogelijk op
Verpakkingen die vóór 12 augustus 2026 al op de Europese markt zijn gebracht, mogen nog worden gebruikt. Toch is het verstandig om bestaande voorraden tijdig af te bouwen om dubbele voorraad en extra kosten te voorkomen.
Bereid je voor op de volgende fases
Na 12 augustus 2026 komen er stap voor stap nieuwe regels bij. De volledige invoering van de PPWR loopt door tot 2035. Ondernemers doen er verstandig aan om tijdig inzicht te krijgen in hun verpakkingen, leveranciers en processen. Hoe eerder je begint, hoe kleiner de kans op onverwachte kosten of aanpassingen op het laatste moment.
Wat kun je nu al doen?
- Verminder onnodig verpakkingsmateriaal en voorkom oververpakking.
- Breng in kaart welke verpakkingen je gebruikt en van welke materialen ze zijn gemaakt.
- Werk samen met leveranciers bij het ontwikkelen van verpakkingen die voldoen aan toekomstige eisen.
- Informeer klanten hoe en waar zij de verpakking moeten weggooien. Hiervoor komen standaard symbolen.
- Kies waar mogelijk voor herbruikbare of goed recyclebare verpakkingen. Vanaf 2030 komen er nieuwe eisen voor recycling.
- Onderzoek of navulconcepten geschikt zijn voor jouw producten. Je klant neemt dan een eigen houder of verpakking mee.
- Houd een administratie bij van je verpakkingsstromen en de keuzes die je maakt. Daarmee kun je aantonen dat je voldoet aan de regelgeving.
- Kijk kritisch naar verzendverpakkingen. Vanaf 2030 mag een verzenddoos nog maximaal 50 procent lege ruimte bevatten, inclusief opvulmateriaal.
Ook registratie verandert
Gebruik je verpakkingen op de Nederlandse markt? Dan krijg je te maken met Verpact, de organisatie die verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van verpakkingen.
Ondernemers moeten registreren hoeveel verpakkingsmateriaal zij gebruiken. Bedrijven die momenteel meer dan 50.000 kg verpakkingsmateriaal per jaar op de markt brengen, betalen hiervoor een afvalbijdrage. Vanaf 2028 wordt deze verplichting uitgebreid naar kleinere gebruikers.
Beginnen met voorbereiden
Veel bedrijven kopen verpakkingen ruim van tevoren in of hebben langdurige contracten met leveranciers. Ook het ontwikkelen van nieuwe verpakkingen kost tijd. Ondernemers die pas vlak voor de ingangsdatum beginnen, lopen het risico dat leveranciers niet direct kunnen leveren of dat bestaande verpakkingen moeten worden vervangen.
Daar komt bij dat de PPWR niet alleen gevolgen heeft voor verpakkingsmateriaal, maar ook voor interne processen. Bedrijven moeten bijvoorbeeld kunnen aantonen welke verpakkingen zij gebruiken, van welke materialen ze zijn gemaakt en of ze aan de Europese eisen voldoen.
Daarom is dit een goed moment om samen met leveranciers en logistieke partners te bekijken welke veranderingen nodig zijn. Zo voorkom je dat de invoering van de nieuwe regelgeving leidt tot onnodige kosten of vertragingen.