Nieuwe verpakkingsregels zijn ingegaan: wat moeten ondernemers weten?
Ondernemers die producten verkopen, importeren of verpakken, krijgen sinds 12 augustus 2026 te maken met nieuwe Europese verpakkingsregels. De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) moet zorgen voor minder verpakkingsafval en meer hergebruik en recycling. Maar wat betekent dat concreet voor je bedrijf?
Sinds 12 augustus zijn de eerste verplichtingen uit de nieuwe Europese verpakkingsverordening van toepassing. De regels gelden in alle EU-lidstaten en raken een grote groep ondernemers. Denk aan webshops die bestellingen versturen, producenten, importeurs, retailers en bedrijven die verpakkingen op de markt brengen.
De invoering gebeurt niet in één keer. De komende jaren worden aanvullende eisen van kracht. Vanaf 2028 komt er bijvoorbeeld een geharmoniseerd Europees labelsysteem voor verpakkingen. Het grootste deel van de verdere verplichtingen volgt vanaf 2030. Dan komen er onder meer strengere eisen voor recyclebaarheid, gerecycled materiaal en het beperken van verpakkingsafval.
Eerste verplichtingen gelden
De PPWR geldt voor verpakkingen en verpakkingsafval van vrijwel alle materialen en raakt daardoor een brede groep bedrijven. Vanaf 12 augustus mogen verpakkingen waarvoor de betreffende verplichtingen gelden alleen nog op de EU-markt worden gebracht met een geldige EU-conformiteitsverklaring, ook wel een EU Declaration of Conformity (EU-DoC). Daarmee wordt verklaard dat de verpakking aan de relevante eisen van de PPWR voldoet.
De precieze verplichtingen hangen af van de rol die een bedrijf in de verpakkingsketen heeft. Een onderneming kan daarbij meerdere rollen hebben, bijvoorbeeld als importeur en als partij die een verpakt product op de markt brengt. Het is daarom belangrijk om eerst vast te stellen welke positie jouw bedrijf binnen de keten heeft.
Voor ondernemers betekent dit dat het niet voldoende is om alleen naar het verpakkingsmateriaal zelf te kijken. Ook de administratie en informatievoorziening rondom de verpakking worden belangrijker. De EU-DoC moet bovendien worden onderbouwd met technische documentatie waaruit blijkt dat de verpakking aan de relevante eisen voldoet.
Kleine webshops stoppen met verkoop over de grens
De gevolgen van de nieuwe verpakkingsregels zijn inmiddels ook in de praktijk zichtbaar. Vooral kleine webshops die in meerdere EU-landen verkopen, kunnen door de nieuwe verplichtingen met extra administratie en kosten te maken krijgen.
Dat kan de afweging om internationaal te verkopen veranderen. Een kleine webshop die slechts enkele tientallen of honderden pakketten per jaar naar een bepaald EU-land verstuurt, kan minder gemakkelijk vaste kosten voor registratie en compliance over die verkopen verdelen dan een grote webshop.
Daarmee ontstaat een opvallend neveneffect van de nieuwe regelgeving. De PPWR is juist bedoeld om de regels voor verpakkingen binnen de Europese Unie meer te harmoniseren en grensoverschrijdend ondernemen eenvoudiger te maken.
Tegelijkertijd kunnen ondernemers die internationaal verkopen nog steeds te maken krijgen met aanvullende verpakkingsregels, bijvoorbeeld op het gebied van registratie, uitvoering en toezicht. Die regels kunnen per EU-land verschillen.
Voor sommige kleine webshops kan het daardoor aantrekkelijker worden om bepaalde landen niet langer te bedienen. Dat is vooral een aandachtspunt voor ondernemers die slechts een beperkt aantal bestellingen naar verschillende EU-landen versturen.
Controleer welke verpakkingen je gebruikt
Vooral voor kleinere bedrijven is het daarom belangrijk om eerst vast te stellen welke verplichtingen daadwerkelijk op je onderneming van toepassing zijn. De eerste stap is inzicht krijgen in de verpakkingen die het bedrijf gebruikt en op de markt brengt.
Denk niet alleen aan de doos of zak waarin een product naar de klant gaat. Ook bijvoorbeeld productverpakkingen, verzendverpakkingen, transportverpakkingen en verpakkingen die in de horeca of foodsector worden gebruikt, kunnen onder de regels vallen.
Maak vervolgens per verpakking inzichtelijk:
- Wie de verpakking produceert
- Welke onderdelen de verpakking bevat
- Van welk materiaal de verpakking is gemaakt
- Of er gerecyclede materialen worden gebruikt
- Of de verpakking recyclebaar of herbruikbaar is
- Welke documentatie de leverancier kan aanleveren
- Wie de verpakking in de Europese Unie op de markt brengt
Voor bedrijven met tientallen of honderden verpakkingsvarianten kan dit een behoorlijke klus zijn. Juist daarom is het verstandig om hier niet mee te wachten tot een volgende verplichting ingaat. Wie nu nieuwe verpakkingen ontwikkelt of een leverancier kiest, doet er goed aan ook rekening te houden met de eisen die de komende jaren worden ingevoerd.
Vraag leveranciers om de juiste documentatie
Ondernemers die verpakkingen inkopen, hoeven niet alle informatie zelf te verzamelen. Leveranciers kunnen een belangrijke rol spelen bij het aanleveren van technische gegevens over de verpakking.
Vraag daarom welke informatie beschikbaar is over de samenstelling, recyclebaarheid, herbruikbaarheid en het aandeel gerecycled materiaal van de verpakking. Controleer ook of de leverancier de benodigde documentatie kan verstrekken voor de EU-conformiteitsverklaring.
De Europese Commissie publiceerde op 3 augustus 2026 bovendien een bijgewerkte FAQ over de PPWR. Daarin worden praktische vragen van bedrijven en andere betrokken partijen over de toepassing van de nieuwe regels behandeld.
Wat moet je als ondernemer nu doen?
Voor ondernemers die nog weinig met de PPWR hebben gedaan, is het vooral belangrijk om eerst inzicht te creëren. Breng in kaart welke verpakkingen je bedrijf gebruikt en op de markt brengt. Bepaal ook welke rol je onderneming binnen de verpakkingsketen heeft. Vraag vervolgens je leveranciers om de relevante technische informatie en documentatie.
Verkoop je in meerdere EU-landen? Controleer dan welke nationale verpakkingsregels in die landen gelden. RVO waarschuwt dat naast de PPWR aanvullende nationale eisen kunnen blijven bestaan. Een voorbeeld hiervan zijn deze regels in Duitsland.
De PPWR is daarmee niet alleen een kwestie van duurzamere verpakkingen. Voor ondernemers kan de regelgeving ook gevolgen hebben voor inkoop, productontwikkeling, administratie en grensoverschrijdende verkoop. Wie nu inzicht krijgt in de eigen verpakkingsketen, kan zich beter voorbereiden op de verdere invoering van de regels.