Vakantiekracht aannemen? Dit moeten ondernemers weten over regels, loon en contracten
De zomer betekent voor veel ondernemers een wisselende werkdruk. In sommige sectoren loopt de omzet terug, terwijl andere bedrijven juist extra handen nodig hebben. Denk aan horeca, retail, recreatie, logistiek en de agrarische sector.
Cijfers van het CBS laten zien dat augustus de populairste vakantiemaand is. Gemiddeld nemen werknemers in deze maand 11,9 verlofuren per week op. Bij werkenden met kinderen loopt dat zelfs op tot 15,9 verlofuren per week.
Ondernemers met personeel kunnen daardoor te maken krijgen met onderbezetting. De inzet van vakantiekrachten kan in sommige gevallen uitkomst bieden. Maar wie jongeren of tijdelijke krachten inzet, krijgt te maken met specifieke regels. Van het arbeidscontract en loon tot werktijden en het minimumloon: dit zijn de belangrijkste aandachtspunten voor ondernemers.
Vakantiekrachten zelf aannemen of inhuren via een bureau?
Veel ondernemers kiezen tijdens drukke periodes voor uitzendkrachten of payrollmedewerkers. Het voordeel is dat een bureau een groot deel van de administratie en loonverwerking overneemt. Daar staat wel een hogere kostprijs tegenover.
Wie kosten wil besparen, kan vakantiekrachten ook rechtstreeks in dienst nemen. Dat betekent dat je zelf verantwoordelijk bent voor zaken zoals het contract en de loonadministratie.
Vakantiewerk wordt vaak gedaan door scholieren en studenten die tijdelijk werkervaring opdoen naast hun opleiding. Voor jongeren gelden aparte regels rond loon, werktijden en werkzaamheden.
Contract en arbeidsvoorwaarden
Een vakantiekracht heeft recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als andere werknemers binnen je bedrijf. Valt jouw onderneming onder een cao? Dan gelden de cao-afspraken ook voor vakantiewerkers.
Maak daarom altijd duidelijke afspraken en leg deze vast in een arbeidsovereenkomst. Daarin staan onder meer het loon, de werkzaamheden, de duur van het contract en het aantal uren.
Voor werknemers jonger dan 16 jaar gelden aanvullende regels. In sommige situaties is toestemming van ouders of verzorgers nodig.
Als werkgever moet je daarnaast de identiteit van iedere werknemer controleren voordat iemand aan het werk gaat.
Loon, vakantiegeld en vakantiedagen
Ook vakantiekrachten hebben recht op het wettelijk minimumuurloon dat voor hun leeftijd geldt. Jongeren tussen 15 en 21 jaar vallen onder het minimumjeugdloon. Vanaf 21 jaar geldt het reguliere minimumloon.
Naast het loon heeft een vakantiekracht recht op:
- Minimaal 8 procent vakantiebijslag;
- Opbouw van wettelijke vakantiedagen;
- De arbeidsvoorwaarden die binnen de onderneming of cao gelden.
Veel ondernemers kiezen ervoor om de vakantiebijslag en de vergoeding voor vakantiedagen direct mee te nemen in de loonbetaling. Dit kan de administratie eenvoudiger maken, vooral wanneer een medewerker maar enkele maanden in dienst is.
Ook voor tijdelijke vakantiekrachten betaal je als werkgever de gebruikelijke werknemersverzekeringen en de werkgeversheffing voor de Zorgverzekeringswet (Zvw).
Studenten- en scholierenregeling: minder administratieve lasten
Over het loon van vakantiekrachten moet je loonheffingen berekenen. In veel gevallen kan de loonheffingskorting worden toegepast.
Voor scholieren en studenten bestaat daarnaast een speciale regeling: de studenten- en scholierenregeling. Hiermee kan de loonheffingskorting per kwartaal worden toegepast in plaats van per maand. Dit kan ervoor zorgen dat een vakantiekracht netto meer overhoudt en voorkomt dat werkgevers maandelijks met kleine verschillen in de loonadministratie zitten.
Extra regels voor jongeren onder de 18 jaar
Voor jongeren gelden strengere regels om hun veiligheid en gezondheid te beschermen. De regels staan onder meer in de Arbeidstijdenwet en de Arbowet.
Als werkgever ben je verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving en het naleven van de regels. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan optreden wanneer jongeren onveilig of te lang werken.
Werken met 13- en 14-jarigen
Jongeren mogen vanaf 13 jaar werken. Maar 13- en 14-jarigen mogen alleen licht werk doen. Voorbeelden zijn helpen bij opruimen, oppassen, vakken vullen, reclamefolders rondbrengen of eenvoudige werkzaamheden rondom een winkel of bedrijf.
Er bestaat geen minimumloon voor jongeren van 13 en 14 jaar. Je spreekt samen af hoe hoog het loon is.
Belangrijke regels:
- Minimaal 14 uur onafgebroken dagelijkse rust;
- Minimaal 30 minuten pauze bij meer dan 4,5 uur werken;
- Maximaal 4 vakantieweken per jaar werken (max. 3 aaneengesloten);
- Maximaal 7 uur per dag en 35 uur per week werken tijdens vakantieweken.
Voor kinderen van 13 en 14 jaar gelden uitzonderingen wanneer zij meewerken in het bedrijf van hun ouders, bijvoorbeeld een winkel of landbouwbedrijf dat onderdeel is van het woonhuis.
Werken met 15-jarigen
Een werknemer van 15 jaar mag meer werkzaamheden uitvoeren, maar er blijven beperkingen gelden. Zij mogen zelfstandig licht werk doen (niet met of bij machines).
Belangrijke regels:
- Recht op minimumjeugdloon;
- Maximaal 6 vakantieweken per jaar werken (max. 4 aaneengesloten);
- Maximaal 8 uur per dag en 40 uur per week werken tijdens vakantieweken;
Werken met 16- en 17-jarigen
Vanaf 16 jaar mogen jongeren bijna elk soort werk doen. Toch gelden ook dan beschermingsregels.
Belangrijke regels:
- Maximaal 9 uur per dag en 45 uur per week werken;
- Gemiddeld maximaal 40 uur per week werken over een periode van vier weken;
- Geen werkzaamheden die gevaarlijk zijn zonder passende bescherming en begeleiding.
Werken op zondag mag onder voorwaarden wanneer de jongere hiermee instemt en dit in de afspraken met de werkgever is vastgelegd.
Mag een jongere in de horeca werken?
Jongeren onder de 16 jaar mogen niet werken in ruimtes waar alcohol wordt geschonken of kan worden geschonken, zoals in een café of restaurantgedeelte met bediening. Werken in bijvoorbeeld een keuken zonder klantcontact kan onder voorwaarden wel toegestaan zijn.
Ook bepaalde risicovolle werkzaamheden, zoals werken met machines in een fabriek, als maaltijd- of flitsbezorger op een fiets of e-bike, achter de kassa of met gevaarlijke stoffen, zijn voor jongeren onder de 16 jaar beperkt of verboden.
Goed voorbereid de zomer in
Vakantiekrachten kunnen voor veel ondernemers het verschil maken tijdens drukke periodes. Wie vooraf de juiste contracten opstelt, de loonadministratie goed regelt en rekening houdt met leeftijdsgebonden regels, voorkomt problemen achteraf.
Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat tijdelijke medewerkers snel kunnen bijdragen en dat je als ondernemer voldoet aan de wettelijke verplichtingen.