Excessief lenen dga
Ben je aanmerkelijkbelanghouder of directeur-grootaandeelhouder (dga) van een vennootschap? Dan kan je daar geld van lenen. Dit kan handig zijn als je rekeningen moet betalen of een aankoop wil doen. Maar door de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap wordt excessief lenen als dga sinds 2023 beperkt. Wat dat voor jou inhoudt, leggen we op deze pagina uit.
Wat is excessief lenen?
Er is sprake van excessief lenen als je als dga meer leent dan een bepaalde grens. In 2026 ligt de drempel voor excessief lenen op € 500.000. In 2023, toen de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap inging, lag de grens met € 700.000 een stuk hoger. Wanneer je meer leent, krijg je te maken met fiscale gevolgen. Het excessieve deel wordt dan belast als inkomsten uit aanmerkelijk belang (box 2 van de inkomstenbelasting).
Een directeur-grootaandeelhouder (dga) is iemand die een hoge functie bekleedt voor een bv of nv en daarvan 5% of meer van de aandelen bezit
Hoe werkt geld lenen bv?
Voordat we uitleggen hoe excessief lenen precies werkt, gaan we in op geld lenen als dga in het algemeen.
Je kan als dga geld lenen van de vennootschap. Dit komt het vaakst voor bij een besloten vennootschap (bv). Je kan dit geld gebruiken om rekeningen te betalen of om een grote aankoop te doen, zoals een auto of eigen koopwoning. Maar je kan dit geld niet zomaar uit de bv halen; het gaat hierbij om een zakelijke lening en die moet voldoen aan alle standaard voorwaarden van een zakelijke lening.
Bij zakelijke voorwaarden moet je onder andere denken aan de looptijd van de lening, zekerheden die worden gevraagd en de rente. De vennootschap moet rente in rekening brengen over de gehele lening aan de dga. En over deze rente betaalt de bv vennootschapsbelasting.
De leningsvoorwaarden moeten hetzelfde zijn als de voorwaarden die je zou stellen aan derden die in vergelijkbare omstandigheden qua inkomen en vermogen verkeren. Hier lees je wat de Belastingdienst onder zakelijke voorwaarden verstaat.
Je zet alle zakelijke voorwaarden in een leningsovereenkomst. Je bent verplicht je hieraan te houden. Doe je dat niet of wordt er niet voldaan aan alle zakelijke voorwaarden? Dan is er sprake van onzakelijk handelen. De Belastingdienst kan de lening dan als een inkomst zien. Dit heeft grote gevolgen voor de pensioen-, stamrecht- of lijfrenteregeling die de bv uitvoert, en ook voor de belasting die je betaalt (bron: Belastingdienst).
Dga excessief lenen en de Belastingdienst
Je kan in 2026 tot € 500.000 lenen van de bv zonder verdere gevolgen. Boven de drempel van € 500.000 is er sprake van excessief lenen. Je kan dan nog steeds blijven lenen, maar er kleeft nog een extra nadeel aan: het overtollige leenbedrag (de bovenmatige schulden) worden dan aangemerkt als aanmerkelijk belang.
Inkomsten uit aanmerkelijk belang worden belast in box 2 van de aangifte inkomstenbelasting. De belasting hierop is hoog. In 2026 gaat het om een belastingtarief van 24,5% voor een inkomen tot € 67.804 en 31,0% voor hogere inkomens.
Als de lening als aanmerkelijk belang wordt gezien, blijft de lening nog steeds wat het is: een zakelijke lening. Wel hoef je als bv geen dividendbelasting in te houden over het deel van de lening dat als aanmerkelijk belang wordt gezien.
Drempel excessief lenen
In 2026 is het drempelbedrag € 500.000. Alles daarboven wordt gezien als een excessieve lening. Het overtollige bedrag wordt door de Belastingdienst aangemerkt als aanmerkelijk belang en wordt voor het volgende jaar bij de drempel voor dat jaar opgeteld.
Stel dat je in 2024 € 600.000 leende. Het overtollige bedrag van € 100.000 werd dan bij de drempel van 2026 opgeteld, waardoor jouw drempel verhoogd is naar € 600.000. Als je in dat jaar in totaal € 900.000 leent, wordt € 300.000 gezien als aanmerkelijk belang, want € 900.000 – € 600.000 (de verhoogde drempel) = € 300.000. Je geeft in de aangifte inkomstenbelasting van 2026 dan € 300.000 aan inkomsten uit aanmerkelijk belang door.
De peildatum voor de totale schuld is 31 december. Voor de hoogte van de totale schuld tellen alle schulden die je bij één of meerdere bv's hebt mee. Deze worden bij elkaar opgeteld. Eventuele vorderingen op de bv tellen niet mee en ook eigenwoningschulden vanaf 1 januari 2023 worden niet meegerekend.
Lening aflossen en drempel
Je moet iedere lening uiteraard gewoon aflossen net als je dat met andere zakelijke leningen zou doen. Wanneer je dat doet, zorgt dat ervoor dat de drempel verlaagd wordt tot het minimum voor dat jaar. De drempel kan in 2026 dus niet lager zijn dan € 500.000.
We gaan even verder met het eerder genoemde voorbeeld: in 2024 leende je € 600.000, waardoor de drempel voor 2026 is verhoogd naar € 600.000. Nu los je in 2026 € 100.000 van de lening af. De drempel daalt dan weer naar € 500.000.
Doordat de lening nu minder hoog is dan de drempel, geef je in de aangifte inkomstenbelasting een zogeheten fictief regulier voordeel door van – € 100.000. Dit negatieve fictief reguliere voordeel wordt dan verrekend met je totale inkomen uit aanmerkelijk belang. Hiervoor moet er wel sprake zijn van een positief inkomen uit aanmerkelijk belang in dat jaar. Anders wordt het verrekend met het jaar ervoor of in de komende 6 jaar.
Een negatief fictief regulier voordeel is een negatief inkomen in box 2. Dit negatieve inkomen wordt dan verrekend met de positieve inkomsten uit aanmerkelijk belang.
Excessief lenen dga kind
Als dga van een bv tellen niet alleen je eigen schulden mee voor het aanmerkelijk belang. De schulden van je fiscale partner en eventuele verbonden personen tellen ook mee. Voor de Belastingdienst maakt het namelijk niet uit wie de schulden is aangegaan. (Bron: de Belastingdienst). Het is goed hiervan op de hoogte te zijn als je je (klein)kind geld wil laten lenen uit de bv. Maar hoe werkt dit nou precies?
Voor iedere verbonden persoon geldt een eigen drempel van € 500.000. Maar zodra die persoon, bijvoorbeeld je kind, de grens van € 500.000 overschrijdt, wordt het overschot bij het geleende bedrag door de ouder opgeteld. Een voorbeeld:
Stel dat je kind € 600.000 van de bv leent. € 500.000 daarvan vormt de eigen lening van je kind. Het overschot van € 100.000 wordt toegerekend aan jou als ouder. Heb je zelf maximaal € 400.000 van de eigen bv geleend? Dan is er voor jou geen sprake van aanmerkelijk belang door excessief lenen, want € 400.000 + € 100.000 is immers € 500.000, de maximale grens. Maar stel dat je ook zelf € 500.000 hebt geleend, leidt het overschot tot een fictief voordeel van € 100.000. Jouw schuldendrempel wordt dan verhoogd naar € 600.000.
Als je kind aflost op zijn eigen lening, heeft dit niet altijd effect op jou als ouder. Je merkt hier pas wat van als de totale schulden en jouw overschot aan het einde van het jaar onder de grens van € 500.000 uitkomen. De Belastingdienst ziet dit namelijk als een aflossing door jou als ouder, en dat kan leiden tot een fictief negatief voordeel.
Verbonden personen
Onder verbonden personen vallen alle bloed- of aanverwanten in de rechte lijn van jezelf of je partner. Denk hierbij aan kinderen en kleinkinderen.
Excessief lenen dga eigen woning
Voor de hoogte van de totale zakelijke lening tellen alle schulden mee, maar hierop is één uitzondering: de eigenwoningschulden. Maar deze uitzondering geldt alleen als er op de eigen woning hypotheekrechten zijn verstrekt aan de bv. Bestond de eigenwoningschuld al vóór 1 januari 2023? Dan geldt deze voorwaarde niet. En is het hypotheekrecht niet verstrekt? Dan telt de schuld wel mee voor de drempel.
Veelgestelde vragen
In 2024 lag de grens voor excessief lenen op € 500.000. Hetzelfde als in 2025 en 2026 dus.
Als je als dga geldt leent van de bv, geef je het geleende bedrag door in de aangifte inkomstenbelasting. De besloten vennootschap zet dit bedrag in de aangifte vennootschapsbelasting.
Voor 2025 was de grens voor excessief lenen € 500.000. Je kon dus tot € 500.000 lenen van de vennootschap. Deze zakelijke lening moest dan uiteraard wel aan alle zakelijke voorwaarden van een lening voldoen. Wilde je in 2025 meer lenen? Dan viel alles boven deze grens onder excessief lenen.
De Wet excessief lenen is in het leven geroepen om bovenmatig lenen bij de eigen vennootschap door een directeur-grootaandeelhouder tegen te gaan. De drempel moet dga's van een vennootschap ontmoedigen door negatieve gevolgen te hangen aan te veel lenen bij de bv.
In 2026 ligt de grens voor excessief lenen voor dga's op € 500.000. Dit betekent dat je tot € 500.000 van de vennootschap kan lenen, zolang deze zakelijke lening aan alle zakelijke voorwaarden van een lening voldoet. En als je meer wil lenen, valt alles boven € 500.000 onder excessief lenen.