Ramadan 2026: tips voor werkgevers en collega’s
De ramadan is de periode waarin moslims niet eten en drinken tussen zonsopkomst en zonsondergang. In 2026 begint de ramadan op dinsdag 17 februari na zonsondergang. De vastenperiode duurt tot donderdagavond 18 maart. Door het vasten kan het zijn dat werknemers even minder energie hebben. Hoe ga je hier als werkgever mee om?
Wanneer is ramadan 2026?
De ramadan vindt in 2026 plaats van dinsdag 17 februari na zonsondergang tot donderdagavond 19 maart. De vastenperiode duurt één maand. De vastenmaand wordt afgesloten met het Suikerfeest (Eid al-Fitr), dat begint na zonsondergang op 19 maart en duurt tot vrijdag 20 maart.
Wat is ramadan?
De ramadan is de negende maand van de islamitische maankalender. Dit is de periode waarin moslims van zonsopgang tot zonsondergang vasten. Gedurende dit dagdeel eten of drinken ze niet – roken en seksuele relaties zijn ook niet toegestaan. Na zonsondergang verbreken de moslims het vasten met de iftar, de maaltijd waarmee ze het vasten verbreken. De ramadan wordt afgesloten met Eid al-Fitr, in het Nederlands het Suikerfeest. Dit feest staat in het teken van het breken van het vasten.
Het vasten binnen de ramadan valt onder één van de vijf zuilen van de islam. Voor moslims is de ramadan daarom een belangrijke periode. Deze periode draait om zelfbeheersing, discipline en uithoudingsvermogen. Daarnaast staan verdraagzaamheid, saamhorigheid, vrijgevigheid en dankbaarheid centraal.
Het vasten is een verplichting voor iedere moslim die daartoe in staat is. Een aantal groepen zijn (tijdelijk) vrijgesteld van het vasten: kinderen, ouderen, zieken, zwangere vrouwen, menstruerende vrouwen en reizigers.
7 tips voor werkgevers
Je bent als werkgever niet verplicht om de arbeidsomstandigheden voor moslims aan te passen tijdens de ramadan. Maar door in deze periode toch een paar kleine aanpassingen door te voeren, met het oog op de vastende medewerkers, toon je respect en creëer je een veilige en inclusieve werksfeer voor alle werknemers. En dat komt iedereen alleen maar ten goede.
Hieronder noemen we een aantal simpele tips voor werkgevers tijdens de ramadan:
- Vraag aan de vastende werknemers waar zij behoefte aan hebben. Dit is de makkelijkste en belangrijkste stap om hen te ondersteunen tijdens de vastenperiode. Ook zorg je zo voor zowel de werknemer als het bedrijf voor de beste omstandigheden.
- Hou rekening met zware werkzaamheden. Moslims kunnen tijdens de vastenmaand minder energie hebben, vooral aan het einde van de werkdag, wanneer de tijd tot de laatste maal en nu het langst is. Als het mogelijk is, zou het helpen om zwaardere werkzaamheden eerder op de dag te laten plaatsvinden.
- Plan vergaderingen aan het begin van de dag. Hoe later op de dag, hoe minder energie moslims vaak hebben tijdens de ramadan. Meetings of andere meer belastende werkzaamheden eerder op de dag inplannen, levert doorgaans de beste resultaten op voor de werknemer én de werkgever.
- Organiseer geen werkuitjes tijdens de ramadan. Het zou natuurlijk jammer zijn als een deel van het team hier niet ten volste van kan genieten.
- Ga flexibeler om met werktijden. Wanneer de werkzaamheden dit toelaten, zou je vastende werknemers eerder of later kunnen laten beginnen. Of vraag hen of ze het prettiger vinden om een nachtdienst te draaien. Het is goed hierover in overleg te gaan met de werknemer.
- Wees flexibeler met pauzes. Lunchen alle werknemers doorgaans gezamenlijk in één ruimte? Geef moslims dan bijvoorbeeld de optie om hier tijdens de vastenperiode niet bij te zitten. Dit kan als zwaar worden ervaren. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat ze het prima vinden om hierbij te zijn.
- Geef moslims de optie een feestdag in te ruilen voor Eid al-Fitr (Suikerfeest). Voor moslims is Eid al-Fitr een belangrijke dag, maar deze dag behoort niet tot de feestdagen waarop werknemers vaak standaard vrij hebben. Door hen de kans te geven deze dag te ruilen tegen een andere vrije dag, zoals Goede Vrijdag of Hemelvaart, sluit het feestdagenbeleid van je bedrijf meer aan bij de individuele behoeften van je werknemers.
Bij een werkdag van minder dan 5 en een halfuur mogen werknemers volgens de Arbeidstijdenwet zonder pauze werken. Bij langere werkdagen is een pauze verplicht, maar wanneer werknemer en werkgever het hier over eens zijn, kan hier tijdens de ramadan flexibeler mee omgegaan worden.
Naast de bovengenoemde tips kunnen werkgevers nog een extra stap zetten, als daar de mogelijkheid toe is.
-
Bied een stilteruimte
Moslims bidden 5 keer per dag. Tijdens de ramadan bidden moslims meestal vaker en intensiever, doordat ze in deze periode serieuzer met het geloof bezig zijn. Je zou hen als werkgever kunnen ondersteunen door een stilteruimte te kunnen bieden. In deze ruimte kunnen moslims zich terugtrekken om in privacy te bidden – niet alleen tijdens de ramadan. Zo’n ruimte kan overigens ook door andere medewerkers worden gebruikt, als zij de behoefte hebben aan een rustigere plek om te werken.
-
Organiseer een iftar
Daarnaast kan het, vooral als het team groter is en er meer moslims in dienst zijn, een leuk idee zijn om een keer een iftar op werk te organiseren. De iftar is de eerste maaltijd die moslims nuttigen na zonsondergang. Dit vormt vaak een moment van samenkomen. Door binnen het team een iftar te houden, zorg je voor verbinding en meer begrip onder collega’s.
Tips voor collega’s
Het is niet alleen sfeerbepalend hoe je als werkgever met vastende werknemers omgaat. Ook het onderlinge contact tussen collega’s speelt daarbij een rol. Door actief rekening met elkaar te houden, zorgen jullie voor een prettige werkomgeving waarin iedereen zich thuis voelt.
-
1
Hou rekening met elkaar tijdens het eten en drinken
Moslims eten en drinken in de vastenperiode van zonsopgang tot zonsondergang helemaal niets. Ze drinken dan ook geen water. Voor andere werknemers gaat het eten en drinken wel gewoon door, vaak op de automatische piloot. Maar de vastenperiode kan voor moslims zwaarder worden als er bijvoorbeeld recht naast hen uitgebreid wordt geluncht.
Vraag eventueel aan vastende collega’s of ze het prettiger zouden vinden als er ergens anders gegeten wordt. Misschien vinden ze het helemaal niet erg dat je in hun buurt eet of drinkt, maar misschien ook wel. Door een simpele vraag te stellen – ‘Heb je liever dat ik even ergens anders ga zitten?’ – voorkom je eventuele spanningen.
-
2
Toon interesse en respecteer elkaar
Oprechte interesse wordt vaak gewaardeerd. Wees niet bang om vragen te stellen – op een respectvolle manier. Vraag bijvoorbeeld eens hoe het gaat met de ramadan. Daarnaast is het een attent gebaar om vastende collega’s succes te wensen met de vastenperiode, of door hen een goede iftar te wensen. Dit is slecht een kleine moeite, maar kan veel betekenen.
-
3
Sta voor elkaar klaar
Ten slotte is het belangrijk, net als altijd, om elkaar te helpen waar nodig. Doordat het energielevel van moslims gedurende de vastenperiode kan schommelen, vooral wanneer het werk overdag plaatsvindt, kan het zijn dat zij zich even minder goed voelen of zich slechter kunnen concentreren. In dat geval kan het van grote waarde zijn om hulp aan te bieden aan je vastende collega wanneer je daartoe de mogelijkheid hebt. Kortom: let op elkaar en sta voor elkaar klaar.
Veelgestelde vragen
De ramadan begint in 2026 op dinsdagavond 17 februari. De vastenmaand eindigt op donderdagavond 19 maart, na zonsondergang. Aansluitend vind het Suikerfeest (Eid al-Fitr) plaats.
Nee, Eid al-Fitr (Suikerfeest) is geen officiële vrije dag in Nederland. Doorgaans krijgen werknemers geen vrij op deze dag. Een werkgever zou islamitische werknemers wel de optie kunnen geven om een andere vrije dag in te ruilen om vrij te krijgen met Eid al-Fitr.
Het Suikerfeest, officieel Eid al-Fitr, vindt in 2026 plaats op vrijdag 20 maart. Eid al-Fitr begint vanaf het moment dat de vastenperiode voorbij is. Dit is na zonsondergang op donderdag 19 maart.
Milou Ros is werkzaam als financieel tekstschrijver. Zij schrijft teksten voor verschillende websites in de financiële dienstverlening en heeft een Bachelor Journalistiek van Hogeschool Windesheim te Zwolle behaald.