Verlof: alle soorten verlof voor werknemers
In Nederland zijn er verscheidene soorten verlof waarop werknemers recht kunnen hebben. Van kort verzuimverlof voor kortdurende, dringende problemen tot geboorteverlof voor partners die net ouder zijn geworden. Op deze pagina geven we kort een overzicht van alle soorten verlof voor werknemers.
Calamiteitenverlof/kort verzuimverlof
Calamiteitenverlof (ook wel kort verzuimverlof) is een vorm van verlof waarop werknemers recht hebben bij onvoorziene, dringende privéproblemen. Het gaat om situaties die buiten hun macht liggen en die meteen opgelost moeten worden. Denk hierbij aan een direct familielid dat is overleden, een ziek kind dat van school moet worden opgehaald, een leiding die is gesprongen, en meer van zulke situaties.
Kort verzuimverlof duurt een paar uur tot een paar dagen, afhankelijk van de situatie. Het loon wordt in deze periode gewoon doorbetaald.
Kortdurend zorgverlof
Kortdurend zorgverlof is er om werknemers de mogelijkheid te geven iemand in hun omgeving te verzorgen als deze ziek is geworden. Hierbij is het noodzakelijk dat de zieke persoon echt verzorging nodig heeft, en dat de werknemer de enige is die deze zorg op zich kan nemen.
Bij kortdurend zorgverlof heeft een werknemer eens per 12 maanden recht op twee keer het aantal uren dat hij/zij per week werkt. Gedurende het verlof heeft de persoon recht op minimaal 70% van het salaris en als dat minder is dan het minimumloon, heeft hij/zij recht op het minimumloon.
Langdurend zorgverlof
Bij langdurig zorgverlof gaat het, zoals de term al aangeeft, om zorg voor langere tijd. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om iemand in de omgeving die levensbedreigend ziek is. Of om iemand die voor langere tijd ziek of hulpbehoevend is. Ook hierbij geldt weer dat de werknemer hier alleen recht op heeft als hij/zij de enige is die deze zorg kan geven.
In het geval van langdurig zorgverlof hebben werknemers in 12 maanden recht op zes keer het aantal werkuren per week. Bij langdurig zorgverlof hoeven werkgevers het salaris van de werknemer niet door te betalen.
Bijzonder verlof
Bijzonder verlof is er voor familieomstandigheden of bijzondere gebeurtenissen. Denk aan de begrafenis van een familielid, een verhuizing, een examen of de bruiloft van een familielid. Of en wanneer iemand recht heeft op bijzonder verlof, is niet bij wet geregeld. Dit staat in de cao, de arbeidsovereenkomst of het bedrijfsreglement. Werknemers hebben dus niet wettelijk recht op vrij voor deze gebeurtenissen.
Of het loon tijdens bijzonder verlof wordt doorbetaald of niet, staat in de geldende cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsreglement. Hier zijn geen vaste regels voor.
Zwangerschapsverlof
Wie zwanger is, heeft recht op zwangerschapsverlof. Het zwangerschapsverlof kan op een zelfgekozen moment ingaan vanaf 6 tot 4 weken voor de uitgerekende datum. Is de werknemer zwanger van een tweeling? Dan gaat het om 10 tot 8 weken.
Gedurende het zwangerschapsverlof heeft de werknemer recht op een zwangerschapsuitkering van het UWV. Deze moet je als werkgever aanvragen en vaak ontvang jij de uitkering, zodat je het loon gewoon kan doorbetalen. De uitkering is 100% van het dagloon maar niet meer dan het maximumdagloon.
Bevallingsverlof
Bevallingsverlof gaat direct na de bevalling in. Het verlof duurt minimaal 10 weken, langer in het geval de werknemer niet de volledige 6 weken aan zwangerschapsverlof heeft opgenomen.
Ook tijdens dit verlof heeft de werknemer recht op een zwangerschapsuitkering van het UWV. De werknemer ontvangt een uitkering ter hoogte van 100% van het gemiddelde dagloon en niet meer dan het maximumdagloon.
Geboorteverlof
Geboorteverlof is verlof voor vaders en meemoeders na de geboorte van hun kind. Een meemoeder is de tweede moeder, die niet van het kind bevalt. Geboorteverlof duurt één werkweek, dus één keer het aantal uur dat de werknemer in een werkweek maakt. Het verlof moet binnen 4 weken na de bevalling worden opgenomen. Het loon wordt in deze week gewoon doorbetaald.
Naast geboorteverlof is er ook aanvullend geboorteverlof. Dit is 5 weken extra geboorteverlof waarop partners binnen 6 maanden na de geboorte van hun kind recht kunnen hebben.
Ouderschapsverlof
Werkende ouders hebben recht op ouderschapsverlof voor kinderen tot 8 jaar. Daarvoor moet de ouder de officiële ouder zijn, een blijvende verzorgende rol hebben en op hetzelfde adres als het kind wonen. Ouderschapsverlof duurt maximaal 26 keer het aantal uur dat iemand per week werkt.
De eerste 9 weken van het ouderschapsverlof krijgt de werknemer voor 70% het loon doorbetaald als dit verlof in het eerste levensjaar van het kind is opgenomen. Daarna is het verlof onbetaald.
Veelgestelde vragen
Onbetaald verlof is een periode waarin je niet werkt en niet betaald krijgt, maar wel bij je werkgever in dienst blijft. Onbetaald verlof is niet wettelijk geregeld. Een werknemer heeft hier dan ook geen recht op en moet dit altijd in overleg met de werkgever regelen.
Doordat onbetaald verlof niet wettelijk is geregeld, is er geen maximum vastgesteld voor hoelang onbetaald verlof mag duren. Hoelang het verlof duurt, regelen werknemer en werkgever dan ook onderling met elkaar.
Onder wettelijk verlof vallen alle verlofregelingen die zijn vastgelegd in de Wet arbeid en zorg. Het gaat om zwangerschaps- en bevallingsverlof, geboorteverlof, ouderschapsverlof, zorgverlof, calamiteitenverlof (kort verzuimverlof) en adoptieverlof of pleegzorgverlof. In de cao of arbeidsovereenkomst kunnen afspraken staan die anders zijn dan de afspraken die hierover in de wet zijn geregeld.
Met wettelijk verlof wordt daarnaast vaak gedoeld op het wettelijk aantal vakantiedagen waarop een werknemer recht heeft. Dit is minimaal vier keer het aantal dagen dat hij of zij per week werkt, oftewel 4 weken.
Er is sprake van bovenwettelijk verlof als een werkgever meer vakantiedagen geeft dan de werknemer wettelijk recht op heeft, bijvoorbeeld 5 weken in plaats van de wettelijke 4 weken. De vijfde week is dan bovenwettelijk.
Milou Ros is werkzaam als financieel tekstschrijver. Zij schrijft teksten voor verschillende websites in de financiële dienstverlening en heeft een Bachelor Journalistiek van Hogeschool Windesheim te Zwolle behaald.