Duurzame mobiliteit

Deelfietsen als duurzaam vervoer
  • Auteur:

    Milou Ros is werkzaam als financieel tekstschrijver. Zij schrijft teksten voor verschillende websites in de financiële dienstverlening en heeft een Bachelor Journalistiek van Hogeschool Windesheim te Zwolle behaald.

  • Laatste update: 15 januari 2024
  • Leestijd: 11 minuten

Om naar het werk te komen, pakken ondernemers en werknemers vaak de auto. Het vervoersmiddel dat mensen gebruiken, speelt een belangrijke rol voor het klimaat. Wie duurzaam wil ondernemen, doet er dan ook goed aan om te kiezen voor duurzame mobiliteit. Hoe kunnen ondernemers duurzaam reizen? Welke mogelijkheden zijn er?

Wat is duurzame mobiliteit?

Duurzame mobiliteit is een toekomstbestendige manier van vervoer. Hieronder worden alle manieren van vervoer geschaard waarbij het gebruik minder nadelige gevolgen heeft voor het milieu. Vervoersmiddelen stoten namelijk CO2 uit en die uitstoot heeft een negatieve impact op het klimaat. 

Alternatieve vervoersmiddelen voor onder andere benzineauto’s, zoals elektrische auto’s, elektrische deelauto’s, het openbaar vervoer en de fiets, stoten minder CO2 uit. Dit zijn duurzame vervoersmiddelen. Door hiervoor te kiezen en een duurzaam mobiliteitsbeleid door te voeren binnen het bedrijf, dragen ondernemers bij aan een schoner klimaat.

Waarom kiezen voor een duurzaam mobiliteitsbeleid?

Het mobiliteitssysteem draait allang niet meer alleen om bereikbaarheid. Ook duurzaamheid speelt een rol. Ondernemers en werknemers verplaatsen zich dagelijks of meermaals per week naar het werk. Deze verplaatsingen zorgen voor CO2-uitstoot. Dat gebeurt niet alleen door de verbranding van fossiele brandstoffen, maar ook door onder meer het bouwen en onderhouden van de wegen waarover auto’s rijden. Deze CO2-uitstoot heeft een negatieve impact op het klimaat.

Wanneer een ondernemer waarde hecht aan duurzaam ondernemen, doet hij er dan ook goed aan om over te stappen op een duurzaam mobiliteitsbeleid. Met dit duurzame mobiliteitsbeleid kunnen ondernemer zichzelf en hun ondernemers stimuleren om voor duurzaam vervoer te kiezen door met een integrale visie aan de slag te gaan. Op deze manier wordt de CO2-uitstoot van de onderneming verminderd en wordt er een steentje bijgedragen aan een schoner klimaat.

Voordelen

  • Beter voor het klimaat
  • Toekomstbestendig
  • Goed voor de vitaliteit

Nadelen

  • Duurzame vervoersmiddelen kosten geld

Duurzame vervoersmiddelen

Er zijn verschillende vormen van duurzame vervoersmiddelen. Enkele voorbeelden van duurzame mobiliteit zijn:

Afhankelijk van de locatie en de reisafstand kunnen ondernemers één of meerdere duurzame vervoersmiddelen voorstellen en deze beschikbaar stellen aan hun werknemers. 

Openbaar vervoer

Reizen met het openbaar vervoer is na lopen en fietsen de meest duurzame vervoerswijze. In grote steden, plaatsen en veel dorpen in alle Nederlandse gemeenten is wel een treinstation of halte te vinden. Ondernemers en werknemers die een korte of lange tijd moeten reizen en niet met de fiets naar werk kunnen komen, zouden ervoor kunnen kiezen om met het openbaar vervoer te gaan in plaats van met de auto.

Voor bedrijven heeft de NS de NS Business Card. Dit is een gratis kaart voor het openbaar vervoer. Er hoeft geen saldo op de kaart te worden gezet. Als er niet wordt gereisd, worden er ook geen kosten in rekening gebracht. Alle gemaakte kosten worden maandelijks achteraf in rekening gebracht middels één btw-factuur. Werkgevers kunnen bepalen deze kosten voor hun werknemers te betalen. Ook kunnen ze het gebruik van openbaar vervoer stimuleren door dit gedrag te belonen met een extra vakantiedag.

Elektrisch vervoer

Elektrisch vervoer is duurzamer dan vervoer dat op fossiele brandstoffen rijdt. Maken werknemers gebruik van een auto van de zaak? Of overweegt een ondernemer voor een bedrijfsauto te gaan? Dan kan er met het oog op schone mobiliteit worden gekozen voor een elektrische auto.

Een elektrische auto moet worden opgeladen om ermee te kunnen rijden. Ondernemers zouden daarvoor een laadpaal kunnen aanschaffen op kantoor. Ook kan er gebruik worden gemaakt van een zakelijke laadpas om de administratie te vereenvoudigen.

Wanneer een ondernemer zowel zakelijk als privé gebruikmaakt van een elektrische auto, ontvangt hij korting op de bijtelling. In 2023 betaalt men een verlaagde bijtelling van 16% tot een cataloguswaarde van € 30.000. Is de cataloguswaarde hoger? Dan betaalt de ondernemer de standaard bijtelling van 22%. Deze regeling geldt niet alleen voor elektrische auto’s, maar ook voor waterstofauto’s en auto’s op zonnecellen.

Bovendien hoeft er tot en met 2024 geen motorrijtuigenbelasting te worden betaald voor elektrische auto’s en waterstofauto’s. Voor ondernemers die overgaan op duurzaam vervoer is dit een bijkomend voordeel. Daarna neemt deze korting af. In 2025 bedraagt de korting op de wegenbelasting 75% en vanaf 2026 moet ook voor duurzame auto’s de volledige wegenbelasting worden betaald.

Onderneming logo icon

Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA)

Voor ondernemers en non-profitorganisaties is er de Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA). Deze subsidie kan worden aangevraagd voor het kopen of leasen van een nieuwe, volledig uitstootvrije (emissieloze) bedrijfsauto. In het geval van operational lease kan de leasemaatschappij SEBA aanvragen. Voor middelgrote en grote ondernemers bedraagt de subsidie 10% van de netto catalogusprijs. Voor kleine ondernemingen en non-profitorganisaties is het subsidiepercentage 12%. De maximale subsidie bedraagt € 5.000 per bedrijfsauto.

Deelvervoer

Naast elektrische auto’s zijn er ook e-bikes en elektrische scooters. Ondernemers kunnen deze gebruiken om zich eenvoudig en snel van A naar B te verplaatsen. Ook kunnen werkgevers deze aanbieden als alternatief voor werknemers.

Deelvervoer staat niet alleen in verband met duurzaamheid, maar ook met kostenbesparing. Door vervoersmiddelen te delen onder werknemers, wordt er namelijk bespaard op onderhoudskosten, verzekeringen, brandstof en parkeerkosten. 

Er zijn verschillende vormen van deelvervoer, zoals deelauto’s, deelfietsen, deelscooters en deelsteps. Een bekend voorbeeld is de OV-fiets, maar ook ander deelvervoer wordt steeds vaker gebruikt. Voor deelauto’s zijn er verschillende aanbieders, zoals Greenwheels, MyWheels en Witkar. Ook zijn er elektrische deelauto’s van onder meer Share Now, SIXT share, Amber en We Drive Solar.

De keuze voor deelvervoer hangt onder meer af van het type bedrijf en de behoeften van werknemers om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Ook speelt de locatie een rol. In een dorp is het aanbod kleiner dan in een grote stad.

Werkgevers zouden ook vervoersmiddelen op locatie beschikbaar kunnen stellen, zoals een bestelbus voor het bezorgen van producten of het leveren van diensten. Wanneer de ene werknemer terug is, kan de andere deze overnemen. Er hoeft dan maar één verzekering worden afgesloten. Ook kunnen werknemers in plaats van in de eigen auto of aparte auto’s gezamenlijk met één bedrijfsauto reizen naar afspraken of voor andere zaken. 

Fiets

Met de fiets naar werk gaan is één van de meest duurzame vervoerswijzen. Fietsen is bovendien goed voor de gezondheid en vitaliteit van ondernemers en werknemers. Vrijwel alle inwoners van Nederland hebben een fiets, maar niet komt op de fiets naar werk. Vaak speelt de reisafstand een grote rol. Voor deze werknemers zijn andere duurzame vervoersmiddelen waarschijnlijk een betere optie. Voor werknemers die in de buurt wonen, kan de fiets daarentegen wel een uitkomst bieden.

Werkgevers kunnen hun werknemers stimuleren om de fiets te pakken door bijvoorbeeld een kilometervergoeding voor de fiets aan te bieden. Daarnaast is het verstandig om te zorgen voor een goede fietsenstalling, zodat werknemers hun fiets makkelijk en veilig gedurende de werkdag kunnen laten staan.

Hebben werknemers geen fiets of willen ze de eigen fiets niet voor het werk gebruiken? Dan kan een werkgever een fiets van de zaak aanbieden. De werknemer kan de (elektrische) fiets of speedpedelec onbeperkt zakelijk en privé gebruiken en betaalt daarvoor enkele euro’s per maand aan belasting. Het gaat om een bijtelling van 7% over de consumentenadviesprijs van de fiets en accessoires inclusief btw per jaar. Dit bedrag wordt door de werkgever opgeteld bij het slaris en daarover betaalt de werknemer maandelijks loonbelasting.

Overstappen naar duurzaam vervoer in 5 stappen

Als een ondernemer wil overstappen naar duurzaam vervoer, is het belangrijk dat werknemers daartoe gestimuleerd worden en dat de werkgever hen ondersteunt. Een goede overgang naar groene mobiliteit vereist daarom een goed mobiliteitsplan. Hieronder staat een uitgebreid stappenplan ter ondersteuning.

Stel een integrale visie en doel op

Heeft de ondernemer besloten over te gaan naar duurzame vervoersmiddelen? Dan is het allereerst goed om vast te stellen wat de integrale visie en het doel zijn. Waarom is duurzaam vervoer beter? Moeten alle reizen van de ondernemer en werknemers duurzaam worden of gaat het om een deel van de reisbewegingen? Wat is het budget en wat kan daarmee worden bereikt? Zijn er subsidies en regelingen waar de ondernemer aanspraak op kan maken?

Als op deze vragen antwoord kan worden gegeven, kan de ondernemer een realistisch doel opstellen voor het bedrijf. Bespreek de beweegreden en het doel met eventuele andere mede-eigenaren en stel de integrale visie van de onderneming vast.

Breng de reisbewegingen in kaart

Om een goed plan op te stellen, is het belangrijk eerst in kaart te brengen hoe de werknemers zich verplaatsen naar het werk. Komen ze dagelijks met de auto? Pakken ze regelmatig de fiets? Wat is de reisafstand? Hoeveel kilometers leggen ze af? Denk daarbij niet alleen aan de reis naar het werk, maar ook aan eventuele ritten naar klanten, partners en leveranciers.

De Nederlandse overheid werkt al toe naar een maatregel voor werkgevers om de reisbewegingen van hun werknemers in kaart te brengen. Deze maatregel zal worden doorgevoerd met het oog op de doelen van het klimaatakkoord. Werkgevers zullen dan het aantal gereisde autokilometers, uitgesplitst naar het soort brandstof moeten noteren van hun werknemers.

Onderzoek de reisbehoeften naar functie

Vervolgens is het goed om uit te zoeken welke vervoersmiddelen voor welke functies en welke personen geschikt zijn. Een werknemer die slechts een paar minuten van het kantoorpand woont en geen andere zakelijke reizen maakt, zou met de fiets kunnen gaan. Werknemers die veel kilometers afleggen en/of naar afspraken met partners, leveranciers of klanten reist, zullen eerder een auto nodig hebben. Voor hen kan dan worden gedacht aan bijvoorbeeld een elektrische auto of deelvervoer, zoals een bestelbus die wordt gedeeld met andere werknemers.

Stel een plan op

Wanneer de reisbewegingen én reisbehoeften in kaart zijn gebracht, is het zaak om een daadwerkelijk plan op te stellen. Er moeten goede en realistische alternatieven worden bedacht voor het huidige vervoer. Voor de werknemers is het daarnaast van essentieel belang dat ze goed worden ondersteund en weten waar ze aan toe zijn. Denk ook goed na over het mobiliteitsbudget. Hoeveel geld is er beschikbaar en wat krijgen de werknemers vergoed? Stel de alternatieven duidelijk op en stimuleer de werknemers om hiervan gebruik te maken.

Ondernemers kunnen hen bijvoorbeeld stimuleren om met het openbaar vervoer te gaan door een NS Business Card voor hen te regelen. Ook kunnen er bijvoorbeeld uitdagingen worden aangegaan binnen het bedrijf met een beloning voor de werkgever die in een maand de minste zakelijke kilometers met een benzineauto heeft gereden.

Informeer werknemers over alternatieven

Overgaan naar een duurzaam mobiliteitssysteem is een grote stap. Wanneer werkgevers grote veranderingen willen doorvoeren voor hun werknemers, is het belangrijk dat wordt uitgelegd waarom deze veranderingen plaatsvinden. Daarom is het essentieel dat de integrale visie over mobiliteit met de werknemers wordt gedeeld, zodat er een goede en veilige doorstroming naar de duurzame vervoersmiddelen plaatsvindt.

Daarnaast dient het opgestelde plan aan de werknemers voorgesteld te worden. Informeer hen over de alternatieven en de wijzen waarop ze worden ondersteund en gestimuleerd om tot de duurzame vervoermiddelen over te gaan. Geef aan wat er van hen wordt verwacht. Hebben de werknemers vragen? Ga dan het gesprek aan en maak duidelijk waarom duurzame mobiliteit hoog op de agenda staat van het bedrijf.

Thuiswerken

Thuiswerken als alternatief

Wanneer het gebruik van duurzame vervoersmiddelen geen optie is of slechts gedeeltelijk kan worden doorgevoerd, maar de ondernemer zijn CO2-uitstoot wel wil verminderen, kan er worden gekozen voor thuiswerken. Doordat ze vanuit huis kunnen werken, hoeven werknemers zich niet naar het werk te verplaatsen. De auto wordt minder gepakt en er hoeft op dat moment ook geen gebruik te worden gemaakt van alternatieve vervoersmiddelen. Bovendien hoeft de werkgever geen reiskostenvergoeding te betalen.

Thuiswerken is niet voor ieder beroep een optie, maar voor onder meer kantoormedewerkers biedt het wel uitkomst om de CO2-uitstoot van het bedrijf te verminderen. Neem online vergaderen en aansturen op afstand in overweging en draag op deze wijze een steentje bij aan een schoner klimaat.

Veelgestelde vragen

Welke duurzame vervoersmiddelen zijn er?

In Nederland worden verschillende duurzame vervoersmiddelen aangeboden. De fiets en het openbaar vervoer zijn de beste voorbeelden. Met de fiets wordt geen CO2 uitgestoot en met het openbaar vervoer reizen veel mensen in één vervoersmiddel samen. Daarnaast kan er gebruik worden gemaakt van elektrische auto’s en andere elektrische vervoersmiddelen als e-bikes. Ook kan men kiezen voor deelvervoer.

Zijn er subsidies en regelingen voor duurzame mobiliteit?

Ja, er zijn verscheidene subsidies en regelingen op het gebied van duurzame mobiliteit. Allereerst kunnen werkgevers een fiets van de zaak aanbieden. Daarvoor geldt een bijtellingsregeling van 7% en de werknemers betalen uiteindelijk een paar euro per maand extra aan loonbelasting. Daarnaast betaalt men in 2024 geen motorrijtuigenbelasting voor elektrische auto’s en waterstofauto’s. Ook ontvangen ondernemers korting op de bijtelling als ze de elektrische auto, waterstofauto of auto op zonnecellen met een cataloguswaarde van maximaal € 30.000 ook privé gebruiken. De bijtelling is dan 16% in plaats van 22%. Ten slotte is er de Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA), waarmee ondernemers een maximale subsidie van € 5.000 kunnen ontvangen voor een nieuwe, volledig uitstootvrije bedrijfsauto.

Wat is duurzaam ondernemen?

Duurzaam ondernemen wordt ook wel maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) genoemd en is een wijze van ondernemen die is gericht op het creëren van langdurige waarde op het economisch, sociaal en milieugericht gebied. Het gaat om de drie P’s: People, Planet, Profit. Er wordt gezocht naar een evenwicht tussen de behoeften van het bedrijf, de samenleving en het milieu en er wordt rekening gehouden met de impact van de bedrijfsactiviteiten op het milieu. Ondernemers kunnen verschillende duurzame initiatieven ondernemen, zoals het gebruik van duurzame vervoersmiddelen en door te doen aan duurzame transport en inkoop.